Kampania · Pierwsze Kroki

Księga Zasad

WstępPod Złamanym Rogiem

Pełna opowieść wprowadzająca w świat

Miasto nie pyta, skąd przyszedłeś. Pyta tylko, czy masz czym zapłacić.

Świat, do którego wchodzisz, jest stary, mokry i nieżyczliwy. Imperium trzyma się kupą strachu i podatków; na jego skraju, gdzie kończą się brukowane drogi, prawo jest tym, co zdoła wyegzekwować najbliższy człowiek z mieczem. To nie kraina herosów w lśniących zbrojach — lecz ludzi, którzy próbują dożyć do rana i czasem, raz na jakiś czas, zrobić coś, co ma znaczenie. Najlepiej pokaże ci to pewien złodziej imieniem Mizel — i jego pierwsza noc w pewnym zabłoconym miasteczku, od progu gospody aż po świt.

Mizel nie pamiętał matki ani domu — tylko dachy, śliskie od deszczu gonty portowego miasta, po których biegał, zanim nauczył się czytać. Złodziejskie rzemiosło było jedynym, jakie mu pokazano, i był w nim zbyt dobry, by przejść niezauważonym; raz nawet stał już na szafocie z powrozem na szyi, nim wykupili go ludzie, którzy potrzebowali jego rąk. Tego, czego później od niego chcieli, nie udźwignął — i odszedł. Teraz wędrował sam, sprzedając swoje umiejętności tym, którzy płacili, i pomagając tym, którym zapłacić nie było czym. Tej historii nie pisze już jednak przeszłość. Zaczyna się tu, na rozjeżdżonej drodze, u progu gospody.

Gospoda na skraju błota

Wieczór osiadł na kamieniach jak sadza, gdy Mizel stanął pod przekrzywionym szyldem gospody „Pod Złamanym Rogiem", na skraju małego, zabłoconego miasteczka. Z okapów wciąż kapała woda, a ulicę rozorały koła wozów. Ze środka sączyło się ciepłe, miodowe światło i zapach mokrej słomy, torfowego dymu i kwaśnego piwa; obok studni leżało przewrócone wiadro, jakby ktoś porzucił je w pośpiechu.

W izbie o niskim stropie kilku górników mówiło ciszej, niż wypada w karczmie, jakby każdy nasłuchiwał cudzych słów bardziej niż własnych. Za ladą stała barczysta kobieta o spracowanych dłoniach — Marta — i jednym spojrzeniem oceniała, czy nowy gość zapłaci bez targu. Mizel zamówił strawę i piwo, a gdy padła cena, położył dwie monety bez słowa.

Gulasz był gęsty i tłusty, piwo cierpkie i chłodne. Lecz wzrok Mizela raz po raz wracał w kąt izby — najciemniejszy skrawek sali, odcięty od reszty jak studnia bez dna.

Człowiek z sygnetem

W kącie siedział zakapturzony mężczyzna. Mizel przeniósł miskę i kufel na stół naprzeciw niego i usiadł, nieproszony. Spod kaptura widać było tylko skrawek wychudzonego policzka, cienką linię ust i dłoń przy kubku — szczupłą, bladą, pozbawioną odcisków człowieka pracy. Na palcu raz po raz błyskał sygnet, by zaraz zniknąć w cieniu.

Rozmowa toczyła się ostrożnie, jak pojedynek na słowa — żaden z nich nie chciał odsłonić się pierwszy. W końcu człowiek z sygnetem przeszedł do rzeczy: była robota. Coś trzeba było odebrać, cicho i bez smrodu.

Mizel znał ludzi, którzy znikają, gdy przychodzi płacić. Nie zamierzał ruszać w noc na samą obietnicę cienia w kapturze — zażądał, by zapłata trafiła z góry do rąk Marty, jako zastaw. Mężczyzna patrzył na niego dłuższą chwilę, wystukując palcem suchy rytm o blat, ważąc jego bezczelność — i rozsądek. W końcu skinął: jeśli Mizel nie wróci do świtu, dług przepada; jeśli wróci, Marta odda mu zapłatę z nawiązką.

Pergamin został po stronie Mizela; sygnet mignął i znikł w cieniu. Zanim wyruszył, złodziej wypytał jeszcze Martę o miejscowy kram — Kuźnię Wujka przy głównej drodze, gdzie sprzedawano żelazo, gwoździe i naprawy — i dokupił, czego brakowało mu na nocną wyprawę. Potem czekał, aż światło za oknami zacznie gasnąć.

Nocna robota pod kapliczką

Miasteczko po zmroku tonęło w błocie i ciszy. Mizel nie poszedł jednak prosto pod kapliczkę, jak mu kazano — to byłby błąd, który kończy się nożem w plecach. Zamiast tego okrążył miejsce od lasu i przykucnął nisko między mokrymi pniami, tam gdzie mech tłumił każdy ruch, i pozwolił, by noc zrobiła z niego kolejny ciemny kształt. Wstrzymał oddech, odciął zmysły od chłodu w palcach i wilgoci w bucie, aż został tylko las — i ten jeden obcy dźwięk, który do nocy nie należał.

Z ukrycia dojrzał dwóch ludzi. Jeden z nożem w dłoni czaił się przy ścieżce, drugi stał nieco dalej, wyraźnie czekając na kuriera, którego miał spotkać. Pułapka albo nieufność — w tym świecie to często to samo. Mizel zaczął się skradać: przenosił ciężar ciała powoli, jakby stąpał po cienkim lodzie, zsuwając się między pniami o kilka kroków bliżej, aż nożownik znalazł się niemal na wyciągnięcie ręki, całą uwagę wbijając w człowieka przy ścieżce — nie w ciemność za plecami.

Nóż do gardła

Mizel wypadł z cienia nisko i gwałtownie. Nożownik dopiero zaczynał odwracać głowę, gdy złodziej wszedł mu za plecy, zarzucił ramię na szyję i przycisnął ostrze tuż pod żuchwą. Ciało mężczyzny natychmiast stwardniało ze strachu; jego dłoń z nożem zawisła odciągnięta na bok, a oddech urwał się w świszczącym wciągnięciu powietrza. Wystarczyłby najmniejszy nacisk, by skóra puściła.

Drugi mężczyzna mrużył oczy w ciemności, ważąc, czy warto ryzykować życie wspólnika. Lecz Mizel nie przyszedł zabijać — przyszedł odebrać. Schylił się po żelazny medalion, cięższy, niż wskazywałby jego rozmiar, a pergamin zostawił tam, gdzie padł. Potem zelżył nacisk ostrza; nożownik wciągnął powietrze jak topielec wynurzony spod czarnej wody i runął kolanami w mokre liście.

Nikt nie ruszył za nim, gdy znikał między pniami. W tym świecie groźba wypowiedziana spokojnie waży więcej niż krzyk — a obaj wiedzieli już, że nie rzucał słów na wiatr.

Powrót i zapłata

Do gospody „Pod Złamanym Rogiem" Mizel wrócił przed świtem, z błotem na nogawkach i zimnym żelazem medalionu w kieszeni. Najpierw uspokoił Martę — nie po to przeszedł całą noc, by skończyć w burdzie tuż przed metą — a potem usiadł naprzeciw zakapturzonego i rzucił mu na blat zawiniątko.

Mężczyzna nie sięgnął po medalion od razu; najpierw spojrzał na pakunek, potem na Mizela, jakby próbował dosłyszeć to, czego złodziej nie powiedział. Płomień świecy drgnął między nimi — a potem zapłata przeszła z rąk Marty do kieszeni Mizela, ciężka i prawdziwa. Złodziej dopił piwo, skinął głową na pożegnanie i rzucił od niechcenia, że może kiedyś jeszcze przydadzą się sobie nawzajem.

Wynajął od Marty pokój na górze, położył się w ubraniu, z dłonią blisko noża bardziej z przyzwyczajenia niż z rozsądku, i pozwolił, by zmęczenie wreszcie go dogoniło. Rankiem zszedł do głównej sali z zebranymi rzeczami — nieco bogatszy, wciąż żywy, gotów na to, co przyniesie droga. Świat nie stał się przez tę jedną noc ani odrobinę łaskawszy. Ale Mizel przetrwał ją — i zarobił.

To są właśnie pierwsze kroki: nie wielka legenda, lecz jedna przeżyta noc, w której każda decyzja coś znaczyła. Twoja postać zacznie podobnie — w jakiejś gospodzie, przy jakimś stole, z jednym powodem, by ruszyć dalej. Co zdarzy się potem, nie jest zapisane. Rozstrzygną to twoje wybory, słowa, które wypowiesz przy stole — i kość, gdy stawka będzie zbyt wysoka, by pewność była możliwa. Jak działa ta kość, dowiesz się na następnej stronie.

Rozdział pierwszy

I · MechanikaTest umiejętności

Serce każdej niepewnej chwili

Większość tego, co robisz w tej grze, udaje się bez żadnego rzutu. Przejdziesz przez izbę, dobędziesz miecza, zapytasz karczmarza o drogę — a Mistrz Gry po prostu opowie, co się dzieje, i gra toczy się dalej. Kość budzi się dopiero wtedy, gdy splatają się dwie rzeczy naraz: coś jest dla ciebie naprawdę ważne i wynik nie jest pewny. Wspinasz się po oblodzonym murze nad przepaścią. Próbujesz spojrzeć w oczy strażnikowi i skłamać tak, by ci uwierzył. Schodzisz z drogi nożowi, który wyrósł z ciemności. W takich chwilach — i tylko w takich — sięgasz po kość.

Wszystkie one rozstrzygają się w jeden sposób. Rzucasz k20k20Kość dwudziestościenna — jedyna kość, którą rozstrzygasz testy. Daje wynik od 1 do 20, każdy równie prawdopodobny., dorzucasz do niej to, w czym jesteś dobry, i porównujesz sumę z Progiem TrudnościPróg Trudności (PT)Liczba, którą musisz osiągnąć. Im trudniejsze zadanie, tym wyższa. 8 łatwe · 12 średnie · 16 trudne · 20 ekstremalne · 24+ legendarne., który ustala Mistrz Gry. Dorównasz progowi lub go przekroczysz — udaje się. Nie dorównasz — nie wychodzi. To jedna reguła; nauczysz się jej raz i poniesie cię przez całą grę.

Zanim rozłożymy te premie na czynniki, zobaczmy regułę w działaniu — bo dopiero przy stole nabiera ona ciała. Wyobraź sobie podróżnika, którego od celu dzieli już tylko jeden zamknięty most — i celnik, którego nie da się ominąć.

Scena · Most celny nad Reiką

Deszcz bębni o deski mostu. Po drugiej stronie szlabanu stoi celnik w przemoczonej pelerynie, jedną dłoń trzymając na trzonku halabardy.

CelnikMyto — pięć złotych albo zawracaj, wędrowcze. Most zamknięty po zmroku, a noc blisko.

Mierzy cię wzrokiem od zabłoconych butów po kaptur. W sakiewce masz dwie monety, a za plecami żadnej drogi w bok.

GraczPatrzę mu prosto w oczy i mówię spokojnie: jadę z pilnym listem do garnizonu, a komendant nie będzie łaskaw dla człowieka, który zatrzymał mnie w deszczu.

To blef — nie masz żadnego listu. Próbujesz go przekonać tonem pewności i groźbą wiszącą w tle. Test opiera się na CharyzmieCharyzma (CHA)Wrodzony dar przekonywania, uroku i panowania nad rozmową. Rządzi umiejętnościami: Perswazja, Oszustwo, Zastraszanie.Charyzma; celnik jest nieufny, lecz zmęczony — Mistrz Gry ustala próg Średni (12)Próg TrudnościŚredni = 12. Typowe wyzwanie; tu: nieufny, lecz zmęczony strażnik..

Test Perswazjicecha: CharyzmaCharyzma (CHA)Dar przekonywania i uroku. Modyfikator z Charyzmy dolicza się do testów rozmowy.Charyzma

Rzut k2013

Modyfikator Charyzmy (14)+2

Perswazja · ranga 1+1

Wynik 16 ≥ Próg 12 margines +4

SukcesCelnik prycha, ale unosi szlaban.

CelnikJedź. I powiedz komendantowi, że Hauke wpuścił cię bez myta — może raz wspomni o mnie dobrym słowem.

Nie uwierzył do końca — lecz uznał, że ryzyko kłopotu nie jest warte dwóch złotych, których i tak przy tobie nie dostrzegł. Gdyby rzut wypadł o kilka oczek gorzej, historia potoczyłaby się inaczej. Kość nie mówi „tak" albo „nie". Mówi, w którą stronę przechyli się scena.

Z czego składa się twój wynik

Do surowego rzutu kością dokładasz trzy liczby. Każda opowiada inną część prawdy o tym, jak twoja postać radzi sobie akurat z tym zadaniem: ile ma wrodzonego talentu, ile wyćwiczonej wprawy i czy doszła już do prawdziwego mistrzostwa.

Modyfikator cechy — wrodzony talent

Każdą postać opisuje siedem cechSiedem cechSiła, Zręczność, Kondycja, Inteligencja, Mądrość, Charyzma i Szczęście. 10 to ludzka przeciętność.Siedem cech: Siła, Zręczność, Kondycja, Inteligencja, Mądrość, CharyzmaCharyzma (CHA)Dar przekonywania, uroku i dowodzenia. Rządzi Perswazją, Oszustwem i Zastraszaniem.Charyzma i Szczęście. Wartość 10 to zwykła ludzka średnia. Do rzutu nie dopisujesz jednak samej wartości, lecz modyfikatorModyfikator cechy= (cecha − 10) ÷ 2, zaokrąglone w dół. Cecha 14 → +2, 10 → +0, 8 → −1, 18 → +4. — to, o ile twoja postać odstaje od przeciętności:

Charyzma 14 daje więc +2, przeciętna 10 daje +0, a niezgrabna 8 to −1. Mistrz Gry wskazuje, która cecha rządzi danym testem — i często zależy to od tego, jak opiszesz swoje działanie. Wyważasz drzwi ramieniem? Siła. Otwierasz je wytrychem? ZręcznośćZręczność (DEX)Zwinność, refleks i precyzja dłoni. Rządzi Skradaniem, Akrobatyką, otwieraniem zamków i unikami.Zręczność. Przekonujesz strażnika ciepłym słowem albo cichą groźbą? Charyzma. To dlatego warto mówić, w jaki sposób coś robisz — z opisu wynika reszta.

Ranga umiejętności — wyuczona wprawa

Tam, gdzie cecha mówi o talencie danym od urodzenia, ranga umiejętnościRanga umiejętnościPoziom wyćwiczenia konkretnej umiejętności (Skradanie, Perswazja, Medycyna…), zwykle 1–3. Dodawana wprost do rzutu: ranga 2 → +2.Umiejętności mówi o latach ćwiczeń. Skradanie, Perswazja, Wiedza Tajemna, Medycyna — każdej uczysz się osobno i każda ma swoją rangę, zwykle od 1 do 3. Rangę dopisujesz do rzutu wprost: kto ma w Skradaniu rangę 2, dolicza +2. Im dłużej szlifujesz dane rzemiosło, tym pewniejsza twoja dłoń.

Premia z biegłości — pieczęć mistrzostwa

Gdy ranga w umiejętności sięga 3, przekraczasz granicę między „umiem to" a mistrzostwem. Od tej chwili każdy test tą umiejętnością niesie dodatkową premię z biegłości +2Premia z biegłościDodatkowe +2 doliczane automatycznie, gdy twoja ranga w umiejętności osiąga 3. Nagroda za prawdziwą specjalizację.. To nagroda za głębię, nie szerokość — powód, dla którego opłaca się doprowadzić jedno rzemiosło do perfekcji, zamiast liznąć dziesięciu po wierzchu. Mistrz złodziei z rangą 3 w Skradaniu dolicza do rzutu rangę i premię: razem +5, zanim jeszcze doda swoją Zręczność.

Próg Trudności

Zanim padnie kość, Mistrz Gry ustala prógPróg Trudności (PT)Liczba do pokonania. Wynika z okoliczności — nie zgadujesz jej. Patrz skala niżej. — liczbę, którą musisz osiągnąć. Nie wymyśla jej z powietrza; wyrasta ona z okoliczności. Oto skala, na której wspiera się cała gra:

Jak czytać wynik

Rzuć, dodaj premie, porównaj z progiem. Ale wynik to nie tylko „udało się" albo „nie". Liczy się marginesMarginesRóżnica: twój wynik − PT. Decyduje, jak bardzo się udało (lub nie). +5 i więcej → krytyk; −5 i mniej → krytyczna porażka. — o ile twój wynik pobił próg albo do niego nie dosięgnął. To on rozstrzyga, czy sukces jest gładki czy spektakularny, a porażka drobna czy katastrofalna. Każdy test umiejętności kończy się na jednym z czterech stopni:

Dwa wyniki na kości mają moc absolutną, niezależną od premii i progu. Naturalna 20Naturalna 20Sama kość pokazuje 20 — zawsze sukces krytyczny, choćby próg był wysoki. „Naturalna", bo liczy się goła kość, przed premiami. — sama kość pokazuje dwadzieścia — to zawsze sukces krytyczny. Naturalna 1Naturalna 1Sama kość pokazuje 1 — zawsze porażka krytyczna z komplikacją, niezależnie od premii. to zawsze porażka krytyczna. Choćby próg był śmiesznie niski albo niebotyczny — goła kość ma ostatnie słowo.

Rzuty podczas walki

Ta sama reguła nie znika, gdy dobywasz broni. W walce wymiana ciosów ma własne, dokładniejsze zasady — opisuje je rozdział o WalceRozdział IV — WalkaTrafienia i obrażenia rządzą się osobnymi regułami: naturalna 20 podwaja obrażenia, a margines nie wpływa na same ataki. Tu pokazujemy test umiejętności w środku walki.Walka — lecz w wirze starcia wciąż raz po raz robisz coś, co jest testem umiejętności: odskakujesz, łapiesz równowagę, wspinasz się, gasisz płomień na rękawie. Takie chwile rozstrzygasz dokładnie tak, jak nauczyłeś się przed chwilą.

Scena · Skraj boru, o zmierzchu

Pierwszy wilk pada od twojego cięcia, lecz drugi już jest w powietrzu — kłębek mokrej sierści i kłów, mierzący prosto w twoje gardło. Nie zdążysz znów zamachnąć się mieczem. Masz ułamek chwili, by zejść z linii skoku.

GraczRzucam się w bok, w mokre paprocie, byle zejść mu z drogi!

To unik — gwałtowny, instynktowny ruch całego ciała. Liczy się tu czysta zwinność, więc Mistrz Gry wzywa rzut obronny ZręcznościRzut obronnyTest cechy, gdy coś dzieje się tobie i musisz tego uniknąć (skok bestii, pułapka, podmuch ognia). Liczysz k20 + modyfikator samej cechy, bez umiejętności.. Bestia jest szybka — próg Trudny (16)Próg TrudnościTrudny = 16. Wysoka poprzeczka: zwinny, rozpędzony drapieżnik..

Rzut obronnycecha: ZręcznośćZręczność (DEX)Zwinność i refleks. Modyfikator z Zręczności decyduje o unikach i akrobatyce.Zręczność

Rzut k2017

Modyfikator Zręczności (15)+2

Wynik 19 ≥ Próg 16 margines +3

SukcesKły kłapią o próżnię tam, gdzie mgnienie wcześniej było twoje gardło — wilk ląduje niezgrabnie, odsłaniając bok.

A gdyby na kości padła naturalna 1Naturalna 1Goła jedynka — zawsze porażka krytyczna. Nieważne, jak wysoka Zręczność.? Nie po prostu „nie zdążasz" — noga grzęźnie w korzeniu, tracisz równowagę, a wilk wbija się w ciebie całym ciężarem. Porażka krytyczna nie odbiera tylko sukcesu; dorzuca nieszczęście.

Dwie sceny, dwa różne testy — rozmowa na moście i skok o włos od kłów — a pod spodem ta sama, jedyna reguła: kość, premie, próg, margines. Opanuj ją tutaj, a będzie ci służyć w każdej niepewnej chwili tego mrocznego świata: od targu na rynku po ostatni cios w ciemnej krypcie.

Rozdział drugi

II · PostaćSiedem cech

Z czego ulepiona jest twoja postać

Zanim twoja postać cokolwiek zrobi, opisuje ją siedem liczb. To one mówią, czy z natury jesteś silny czy zwinny, bystry czy ujmujący — i to z nich bierze się modyfikatorModyfikator cechy= (cecha − 10) ÷ 2, w dół. Wartość 10 to ludzka średnia (+0). 14 → +2, 8 → −1, 18 → +4., który dokładasz do każdego rzutu. Cecha o wartości 10 to zwykła ludzka średnia; wszystko powyżej to dar, wszystko poniżej — ułomność.

Cech nie wybierasz przy każdym teście samodzielnie — robi to Mistrz Gry, dopasowując właściwą do tego, co i jak próbujesz zrobić. Wyważasz drzwi? Siła. Wymykasz się strażnikowi? Zręczność. Rozszyfrowujesz starą inskrypcję? Inteligencja. Ta sama scena potrafi wezwać różne cechy zależnie od tego, jak ją rozegrasz — dlatego zawsze warto opisać swoje podejście.

Do czego służy każda cecha

Oto wszystkie siedem cech, jedna po drugiej — co oznacza wysoka wartość, jakie testy się o nią opierają i kiedy Mistrz Gry po nią sięgnie.

Trzy archetypy

Te same siedem cech układa się w trzy zupełnie różne drogi. Wybór archetypu to wybór tego, na co stawiasz: pięść, cień czy słowo zaklęcia. Każdy ma inną bazę punktów życia i inne cechy wiodące.

Wojownik — pan stali

Cechy wiodące: Siła i Kondycja. HP bazowe: 10 — najtwardszy z trójki. Wojownik to mistrz walki wręcz: każdy jego cios niesie dodatkowe obrażenia z Siły, a wysoka Kondycja daje mu największą pulę życia w drużynie. Sięga po ciężką broń i tarczę, stoi w pierwszym szeregu i znosi ciosy, które innych powaliłyby od razu. Cena? Nie rzuca czarów — jego odpowiedzią na każdy problem jest stal.

Gra nim ten, kto chce rozwiązywać sytuacje wprost i przetrwać najcięższe starcia.

Łotrzyk — cień z ostrzem

Cechy wiodące: Zręczność i Szczęście. HP bazowe: 8 — średnia wytrzymałość, ogromna wszechstronność. Łotrzyk włada największą liczbą umiejętności ze wszystkich archetypów: skrada się, otwiera zamki, opróżnia kieszenie i bije z zaskoczenia, zadając wtedy premiowe obrażenia. To właśnie archetyp Mizela ze Wstępu. Słabszy w otwartej walce niż wojownik, lecz potrafi jej w ogóle uniknąć — albo rozstrzygnąć ją jednym cichym ciosem, zanim się zacznie.

Gra nim ten, kto woli spryt i podstęp od czołowego natarcia.

Uczony — władca many

Cechy wiodące: Inteligencja i Mądrość. HP bazowe: 6 — najkruchszy z trójki, lecz jedyny, który włada manąManaZasób czarów uczonego: 8 + modyfikator INT × poziom. Tylko uczony nią dysponuje. Szczegóły w rozdziale VII.Magia uczonego i czarami. Garść zaklęć pozwala mu spopielić grupę wrogów, uśpić strażnika albo zasklepić ranę towarzysza. Musi jednak trzymać się z dala od zwarcia — kilka mocnych ciosów i pada. Uczony to potęga kupiona za kruchość.

Gra nim ten, kto chce odmieniać bieg walki z dystansu — i lubi ryzyko.

Punkty życia i punkty many — wzór

Twoja wytrzymałość rośnie z poziomem. Punkty życia = HP bazowe archetypu + modyfikator Kondycji × poziom. Mana uczonego liczy się analogicznie z Inteligencji.

Dlatego nawet kruchy uczony z wysoką Kondycją przeżyje dłużej, niż się wydaje — a wojownik, który zaniedbał CON, pada szybciej, niż przystoi jego sławie. Uczony na 3. poziomie z Inteligencją 16 (mod +3) ma do tego 8 + 3 × 3 = 17 many na czary.

Rozdział trzeci

III · PostaćUmiejętności i biegłość

Wyuczona wprawa, której nie da wrodzony talent

Cecha to wrodzony talent; umiejętność to lata ćwiczeń. Dwie postaci o tej samej Zręczności otworzą ten sam zamek zupełnie inaczej, jeśli jedna spędziła młodość na wyłamywaniu zamków, a druga widzi wytrych pierwszy raz w życiu. Postać włada czterdziestoma jeden umiejętnościami — bojowymi, łotrzykowskimi, towarzyskimi, uczonymi i rzemieślniczymi — i każdą trenuje osobno. Ten rozdział opisuje je wszystkie, jedna po drugiej, z przykładami, byś nigdy nie musiał zgadywać, której użyć.

Ranga i biegłość — krok po kroku

Każda umiejętność, którą znasz, ma rangęRanga umiejętnościPoziom wyćwiczenia, od 1 do 3. Dodawana wprost do rzutu. od 1 do 3, którą dopisujesz wprost do rzutu: ranga 2 w Skradaniu to równe +2. Umiejętności, której nie znasz, też możesz spróbować — rzucasz wtedy z samym modyfikatorem cechy, bez bonusu rangi (i często z wyższym progiem, bo działasz na ślepo).

Gdy ranga sięgnie 3, przekraczasz próg mistrzostwa i zyskujesz dodatkową premię z biegłości +2Premia z biegłościDodatkowe +2, gdy ranga umiejętności osiąga 3. Nagroda za specjalizację.. Prześledźmy to na liczbach, bo to jeden z najważniejszych progów w grze:

Skok z rangi 2 na 3 daje aż +3 do rzutu — to dlatego specjalizacja popłaca: lepiej doprowadzić jedno rzemiosło do perfekcji niż liznąć dziesięciu po wierzchu.

Jak Mistrz Gry wybiera cechę i umiejętność

Nie wybierasz testu z listy — deklarujesz działanie, a Mistrz Gry tłumaczy je na umiejętność i cechę. Klucz jest prosty: opisz, co i jak robisz, a reszta wynika sama. Ta sama scena potrafi wezwać różne testy zależnie od podejścia:

Część umiejętności silnik rozpoznaje nawet po słowach kluczowych: powiedz „skradam się", a wezwie Skradanie; „bandażuję ranę" — Medycynę; „blefuję" — Oszustwo. Dlatego mów konkretnie: opis nie jest ozdobą, lecz częścią mechaniki.

Umiejętności zastrzeżone dla klas

Katalog wszystkich umiejętności

Poniżej każda z czterdziestu jeden umiejętności, pogrupowana wedle cechy, która nią rządzi. Przy każdej znajdziesz, do czego służy i przykład użycia przy stole.

Rozdział czwarty

IV · MechanikaWalka

Gdy słowa się kończą, a kość mówi dalej

W walce kość pada częściej i szybciej — lecz reguła pod spodem się nie zmienia.

Walka to seria szybkich tur. Każda strona działa po kolei, a w swojej turze atakuje, rzuca czar, zmienia pozycję albo robi coś sprytnego. Trafienie i obrażenia mają tu własne, dokładniejsze reguły niż zwykły test umiejętności — ale wciąż opierają się na tej samej kości k20.

Przebieg rundy — krok po kroku

Każde starcie przechodzi przez te same etapy. Zanim rozłożymy je na czynniki, oto cała pętla walki w pięciu krokach:

Inicjatywa

Na początku starcia każdy rzuca inicjatywęInicjatywak20 + modyfikator Zręczności, raz na starcie. Wyższy wynik działa pierwszy; przy remisie pierwszeństwo ma bohater.: k20 + modyfikator Zręczności. Kto wyrzuci więcej, działa pierwszy; przy remisie pierwszeństwo ma bohater. Zaskoczenie wroga (udane skradanie przed walką) potrafi odwrócić tę kolejność na twoją korzyść.

Jak trafić i jak się bronić

Atak to jeden rzut przeciwstawny: twój atak (k20 + modyfikator + ranga + biegłość) kontra unik obrońcyUnikk20 + modyfikator Zręczności obrońcy. Trafiasz, gdy twój atak przebije unik. Przy remisie wygrywa obrońca. (k20 + jego Zręczność). Trafiasz, gdy twój wynik przebije unik — przy remisie wygrywa obrońca. Dwie liczby na kości rządzą jednak ponad wszystkim:

To ważna zmiana wobec starszych systemów: pancerz nie jest progiem trafienia. O tym, czy trafiasz, decyduje wyłącznie unik. Pancerz wkracza dopiero przy obrażeniach.

Pancerz i jak zmniejsza obrażenia

Gdy już trafisz, liczysz obrażenia: kości broni + modyfikator cechy. Potem wchodzą dwie reguły, które czynią walkę dotkliwą i przewidywalną zarazem:

Ta sama maszyneria działa symetrycznie — dokładnie tak samo, gdy to wróg uderza w ciebie. Żadnych podwójnych testów obrony: jeden rzut rozstrzyga trafienie, a reszta to już odliczanie krwi.

Zwarcie i dystans

Pole walki dzieli się na dwie strefyStrefy walkiKażdy walczący jest w zwarciu albo na dystansie. Wojownik zaczyna w zwarciu, uczony na dystansie. Broń biała sięga tylko własnej strefy.: zwarcie (twarzą w twarz, na długość ostrza) i dystans (kilka–kilkanaście kroków dalej). Wojownik zaczyna w zwarciu, uczony na dystansie, a wrogowie — wedle swojej natury: łucznik, kusznik czy mag trzyma dystans, zbir czy wilk rwie do zwarcia.

Reguła jest prosta i twarda: broń biała sięga tylko własnej strefy. Jeśli cel jest w innej strefie niż ty, twój cios mieczem zostaje zablokowany bez stracenia tury — gra powie ci wprost, że musisz się najpierw zbliżyć. Łuk, proca i czar nie znają tego ograniczenia — rażą w każdej strefie, ale nie za darmo: strzał i czar wykonany ze zwarcia mają −2 do trafieniaKara zwarciaKiedy ktoś ci oddycha w kark, trudniej napiąć łuk i trudniej dokończyć zaklęcie. Strzał i czar rzucany ze zwarcia dostają −2 do rzutu na trafienie. Broni białej to nie dotyczy. Zasada działa tak samo dla wrogów — łucznik wciągnięty do zwarcia też pudłuje częściej.. Cięciwy nie napina się wygodnie, gdy ktoś stoi ci na nogach. Broni białej kara nie dotyczy, a wróg z łukiem wciągnięty w zwarcie ponosi ją dokładnie tak samo jak ty. Stąd dwie kluczowe akcje pozycji:

Gdy to wróg uderza w ciebie

Cała powyższa maszyneria działa symetrycznie. Gdy wróg atakuje, to on rzuca k20 + swój modyfikator przeciw twojemu unikowi, a twój pancerz redukuje obrażenia dokładnie tak samo. Żadnych osobnych zasad dla potworów — jeden model dla wszystkich.

Ilekroć wróg cię trafia, gra zatrzymuje się i otwiera okno reakcji — to ty decydujesz, jak przyjmiesz cios, a obrażenia spadają dopiero po twoim wyborze. Lista pokazuje tylko te obrony, których twoja postać się nauczyła: wojownik zwykle Unik i Blok Tarczą, mag ze szkołą osłon — Arkanową Barierę i Tarczę Many. Kto nie wyszkolił żadnej reakcji (albo wyczerpał ją w tej rundzie), i tak dostaje wybór — tyle że jedynym przyciskiem jest „Przyjmij cios". Gra nigdy nie unika za ciebie po cichu: HP nie spadnie, dopóki sam nie klikniesz. (Nie zdążysz w 8 sekund? Bohater przyjmuje cios.)

Groza — test odwagi na progu walki

Nie każdy wróg to zbir z pałką. Niektóre stworzenia — nieumarli, demony, potwory z pęknięć Rdzenia — niosą ze sobą GrozęGrozaAura strachu potężnego wroga. Na starcie walki rzucasz czysty k20 (sam los, bez modyfikatorów) przeciw progowi Grozy wroga. Porażka nakłada stan strachu na 2 rundy.. Gdy walka z takim przeciwnikiem się zaczyna, zanim padnie pierwszy cios, twój bohater musi wytrzymać jej ciężar.

Test jest brutalnie prosty: rzucasz czysty k20 — sam los, bez cech i umiejętności, bo wobec pierwotnego strachu wszyscy są równi — przeciw progowi Grozy wroga (zwykle 12, u prawdziwych koszmarów więcej). Naturalna 20 zawsze zdaje. Porażka oznacza Przestraszenie na 2 rundy — walczysz z karą, ręka drży. Kolejne oblane testy pchają cię dalej po drabinie strachu: z przestraszenia w Panikę (silnik zmusza cię do ucieczki), a z paniki w Załamanie. Naturalna 1 przeskakuje od razu dwa stopnie.

Groza dotyczy tylko wrogów, którzy ją mają — wilk czy pijany najemnik nie wystraszy weterana. Ale gdy narrator opisuje, że od przeciwnika bije zimno starsze niż strach, wiedz, że kość już czeka.

Lokacje trafień — dokąd wchodzi krytyk

Zwykły cios rani „ogólnie". Ale naturalna 20 to nie tylko podwójne obrażenia z pominięciem pancerza — krytyk trafia w konkretną część ciała. Gra rzuca k6 i sprawdza, gdzie wszedł cios: głowa, tors, ramię czy noga. Każda lokacja zostawia po sobie ranę-stan, która działa jeszcze przez kilka rund.

Zasada działa symetrycznie — twoje krytyki kaleczą wrogów dokładnie tak samo, jak ich krytyki kaleczą ciebie. Cios w nogę uciekającego przeciwnika potrafi rozstrzygnąć całą walkę.

Wiedza łowcy — nagroda za polowanie

Im częściej ubijasz dany typ potwora, tym lepiej go poznajesz. Twój BestiariuszBestiariuszKolekcja wpisów o pokonanych wrogach — otwierasz ją w karcie postaci, w zakładce Kolekcje. Liczy zabójstwa osobno dla każdego typu wroga i jest wspólny dla bohatera we wszystkich jego kampaniach. zlicza ubitych przeciwników każdego rodzaju i odblokowuje wiedzę w trzech progach:

Bonus +1 do trafienia dolicza się do twojego wyniku ataku dokładnie tak samo jak biegłość — zobaczysz go na karcie rzutu jako osobny składnik. Dotyczy tylko tego jednego gatunku, który wytrwale tępiłeś. To nagroda za farmienie: powrót do znanego lochu po komplet wpisów realnie się opłaca.

Progi (1 / 5 / 15) i wielkość bonusu (+1) to wartości startowe — Mistrz Gry może je dostroić w Piaskownicy. Zasadę opisuje ten rozdział, ale definiuje ją silnik gry.

Ucieczka z walki

Czasem najmądrzejszą decyzją jest odwrót. Ucieczka to test przeciwstawnyTest przeciwstawnyObie strony rzucają k20 + modyfikator Zręczności. Uciekasz tylko, gdy twój wynik jest wyższy — remis oznacza, że wróg zdążył zastąpić ci drogę. Zręczności: ty rzucasz k20 + swój modyfikator ZRĘ, najgroźniejszy z żywych wrogów rzuca k20 + swój. Wygrywasz tylko wyższym wynikiem — remis należy do ścigającego.

Rany mają tu znaczenie: rana nogi daje −2 do twojego rzutu na ucieczkę, a okulawienie w ogóle odbiera możliwość próby — dopóki stan nie minie, drogi odwrotu nie ma. Działa to też w drugą stronę: okulawiony wróg nie ucieknie przed tobą.

Rozdział piąty

V · MechanikaRany i śmierć

Cena, którą płaci ciało

Twoje punkty życiaPunkty życia (HP)HP bazowe archetypu (Wojownik 10 / Łotrzyk 8 / Uczony 6) + modyfikator Kondycji × poziom. to nie tylko licznik. Im niżej spadają, tym ciężej walczyć — ból i wstrząs odbierają pewność dłoni, a każda kolejna rana ciąży na rzutach.

Stopnie ran

W miarę jak topnieje twoje HP, popadasz w coraz gorszy stan, a Mistrz Gry dolicza karę do twoich testów. Ta sama drabina dotyczy wrogów — ranny przeciwnik też walczy słabiej.

Niektóre rany krwawią dalej, nieproszone. KrwotokKrwotokNarastające obrażenia co turę (1k4, rosnące co 3 nieleczone tury). Zdejmuje go udany test Medycyny (PT 16) albo magia. z głębokiej rany odbiera HP co turę i z czasem narasta — nieopatrzony potrafi sam zaprowadzić cię nad krawędź. Bandaż (test Medycyny) albo czar leczenia przerywa to w porę.

Gdy HP spada do zera

Zero punktów życia to nie automatyczna śmierć. To moment, w którym padasz i zaczynają się rzuty na śmierć. Obowiązuje przy tym żelazna, niepodważalna zasada tego świata:

Rzuty na śmierć

Leżąc na ziemi z zerem HP, walczysz o życie czystą kością k20 (bez modyfikatorów), a próg rośnie z każdym kolejnym omdleniem w tym samym starciu:

Każda porażka to jedna kreska (naturalna 1 — dwie). Trzy porażki i bohater umiera; kampania dobiega końca, a postaci przypada epitafium. Naturalna 20 ratuje cię z miejsca, stawiając z powrotem na nogi. Co ważne — drabina progów jest per starcie: każde kolejne omdlenie w tej samej walce podnosi poprzeczkę, więc bohater wielokrotnie wracający do przytomności jest coraz bliżej śmierci.

Przykład · Walka o ostatni oddech

Cios maczugi sprowadza twoje HP do zera. Padasz w błoto. To pierwsze omdlenie w tym starciu, więc próg rzutu na śmierć wynosi 10.

Rzut na śmierćczysta k20, bez modyfikatorów

Rzut k207

Wynik 7 < Próg 10 1. porażka

PorażkaPierwsza kreska z trzech. Świat ciemnieje, lecz wciąż walczysz. Jeszcze dwie takie i koniec.

Gdyby towarzysz zdążył dobiec i zdać test Medycyny albo rzucić czar leczenia, postawiłby cię z powrotem na nogi i przerwał odliczanie. W tym świecie różnica między bohaterem a kolejnym imieniem na grobie to często jedna pewna ręka w odpowiedniej chwili.

Śmierć i wskrzeszenie

Śmierć nie wymazuje twojego dorobku — złoto i doświadczenie pozostają w kronice; po prostu zamyka opowieść postaci, a Mistrz Gry układa jej epitafium. Niektóre światy oferują jednak wskrzeszenieWskrzeszenieOpcjonalna zasada (domyślnie wyłączona). Przywraca bohatera z połową maksymalnego HP — za cenę utraty części PD, złota albo przedmiotu, zależnie od ustawień świata. — opcjonalną łaskę, domyślnie wyłączoną. Tam, gdzie jest dostępna, przywraca bohatera z połową maksymalnego HP, lecz zawsze za cenę: utratą części doświadczenia, garści złota albo cennego przedmiotu. Śmierci w tym świecie nie da się cofnąć za darmo.

Rozdział szósty

VI · MechanikaStany i kondycje

Ogień, trucizna, strach i szał

Walka i magia nakładają na ciała stany — od płonącego rękawa po ślepą furię. Każdy stan ma swoją mechanikę: ile odbiera, jak długo trwa i co go zdejmuje. Część rozstrzyga się sama, część czeka, aż coś ją przerwie.

Trzy rodzaje stanów

Wiele wzmocnień to miecz obosieczny. FuriaFuria+2 Siły i +3 obrażeń w zwarciu, odporność na spowolnienie — lecz po wygaśnięciu bohater pada z wyczerpania, a ogłuszenie ją przerywa. daje wojownikowi moc, po której przychodzi wyczerpanie; PrzyśpieszeniePrzyśpieszenie+2 Zręczności i dodatkowa akcja ruchu przez 3 tury — po czym dopada cię wyczerpanie. dorzuca akcję, lecz kończy się tym samym. Potęga w tym świecie rzadko bywa darmowa.

Katalog stanów

Pełny katalog liczy ponad dwadzieścia stanów. Oto najważniejsze, pogrupowane wedle trzech rodzajów. Przy każdym: co robi i co go zdejmuje. Pamiętaj — wszystkie liczby liczy silnik; ty słyszysz w narracji tylko skutek.

Kresy żyją własnym życiem — co jakiś czas region ogarnia wydarzenie, które zmienia grę, nawet gdy nic nie robisz: gwarny jarmark zbija ceny u kupców, zaraza podnosi ceny mikstur i grozi chorobą, rajdy bandytów zapełniają trakty zasadzkami (ale i lepszym łupem), a sroga zima czy susza wydłużają podróż. Nie ma osobnego ekranu — świat mówi ci o tym opowieścią narratora, cenami w sklepie i znacznikiem na mapie. Słuchaj plotek i patrz na kramy: to one zdradzają, co właśnie dzieje się w krainie.

Rozdział siódmy

VII · UczonyMagia uczonego

Moc, która liczy się w manie i ryzyku

Każde zaklęcie to transakcja: mana w zamian za moc, a czasem życie za błąd.

Tylko uczony włada magią — i tylko on dźwiga jej ciężar. Tam, gdzie wojownik ufa stali, uczony ufa wiedzy zapisanej w grymuarach: trzydziestu siedmiu zaklęć, które potrafią spopielić wroga, zasklepić ranę, uśpić świadomość albo wyssać życie. Ten rozdział opisuje je wszystkie, co do jednego — z kosztem, kością i przykładem rzucenia.

Mana — paliwo czarów

Twój zapas manyMana= 8 + modyfikator INT × poziom. Każdy czar pobiera koszt z góry. Odnawia się w pełni po długim odpoczynku. to 8 + modyfikator Inteligencji × poziom. Uczony na 3. poziomie z Inteligencją 16 (mod +3) ma więc 8 + 3 × 3 = 17 many. Każde zaklęcie pobiera swój koszt z góry — bez wystarczającej many po prostu go nie rzucisz. Mana odnawia się do pełna po długim odpoczynku (rozdział IX); krótki odpoczynek jej nie przywraca, więc każdy czar w lochu trzeba liczyć.

Jak rzucasz czar

Czary dzielą się na cztery rodzaje, a każdy rozstrzyga się trochę inaczej. Wspólny mianownik: płacisz manę, potem rzucasz — i wszystkie używają twojej Inteligencji jako cechy.

Księga czarów

Wszystkie trzydzieści siedem zaklęć ogólnych, wedle pięciu tierów mocy. Każdy wpis podaje tier, koszt many, kość i działanie. Uczony zaczyna, znając kilka czarów 1. tieru; reszty uczy się z czasem. Pełny katalog gry liczy czterdzieści cztery czary: te trzydzieści siedem ogólnych oraz siedem zaklęć Rdzenia dostępnych krasnoludzkiemu uczonemu (opisane w rozdziale o rasach).

Nie każdy czar celuje we wroga. Część zaklęć wspiera sojusznika albo całą drużynę (np. Leczenie Grupowe, Tarcza Bóstwa) — w starciu wieloosobowym lub przy przyzwańcuPrzyzwaniecIstota wezwana czarem (chowaniec, żywiołak, nieumarły sługa, cienisty klon). Dołącza do walki jako twój towarzysz, działa w kolejce inicjatywy i atakuje w swojej turze — póki nie zginie lub nie wygaśnie. wybierasz, na kogo pada. Osobna rodzina czarów — przyzwania — nie zadaje obrażeń wprost, lecz stawia u twego boku towarzysza, który bije wrogów w swojej turze (kolejka inicjatywy z rozdziału IV).

Jeszcze inna rodzina to czary reakcjiCzar reakcjiZaklęcie obronne rzucasz z wyprzedzeniem — zakłada na ciebie stan, który sam odpala się przy następnym ciosie wroga, zanim policzymy obrażenia. Lustrzane Odbicie poświęca iluzoryczną kopię, Migotanie daje szansę, że cios przejdzie przez pustkę, a Kula Niewrażliwości zeruje obrażenia przez kilka rund. Liczy się tylko jeden taki czar na rundę — ma pierwszeństwo przed Unikiem i Blokiem.. Rzucasz je zawczasu; gdy wróg trafia, czar reaguje za ciebie — kopia przyjmuje cios, migoczesz poza zasięg albo kula odbija całe obrażenia. To głębsza warstwa obrony maga niż bierna tarcza.

Nauka czarów i rangi

Uczony zaczyna, znając kilka czarów 1. tieru, a kolejnych uczy się przez całą grę. Wyższe tiery odblokowujesz z poziomem — tier T wymaga poziomu 2T−1 (tier 2 od 3. poziomu, tier 3 od 5. i tak dalej). Same czary i ich rangiRangi czaruKażdy czar ma 3 rangi. Wyższa = mocniejsza kość, dłuższy efekt albo tańszy rzut. zdobywasz na dwa sposoby: kupując je za doświadczenie (nowy czar 75 PD, ranga 2 — 50 PD, ranga 3 — 100 PD; rozdział IX) albo po prostu rzucając dany czar wystarczająco często — wprawa sama wynosi go na wyższą rangę. Wyższa ranga oznacza mocniejszą kość obrażeń, dłuższy czas trwania stanu lub niższy koszt many.

Nieudane zaklęcie i krytyczne trafienie czarem

Magia bywa kapryśna. Naturalna 1 na rzucie czaru to miscastMiscastNieudane zaklęcie obraca się przeciw rzucającemu — tym groźniej, im wyższy poziom maga. — zaklęcie wymyka się spod kontroli, a skutek jest tym groźniejszy, im potężniejszy mag:

Po drugiej stronie kości leży chwała. Naturalna 20 podwaja obrażenia czaru i dorzuca losowy bonus (rzut k6): samo podwojenie, dodatkowe ogłuszenie, odrzucenie wroga w inną strefę albo podpalenie. Magia, jak i stal, najmocniej bije w skrajnościach kości — z tą różnicą, że magowi nieudany rzut potrafi przypalić własne palce.

Rozdział ósmy

VIII · ŚwiatZłoto i ekwipunek

Czym płaci się za przetrwanie

W tym świecie liczy się jedna waluta: złote monety (GP). Bez srebrników, bez miedziaków — tylko złoto. Za nie kupisz nocleg, leczenie, naprawę miecza i milczenie właściwych ludzi. Większość cen jest stała i pochodzi z ksiąg świata, nie z humoru kupca.

Usługi i ceny

Kupno i sprzedaż mają stałą regułę: sprzedajesz za połowę wartości przedmiotu, kupujesz za pełną cenę. Twoja Charyzma przesuwa obie granice — wysoka utarguje lepszy kurs w obie strony, niska każe ci dopłacać.

Targowanie

Cena nie zawsze jest ostateczna. Gdy zaczynasz targować sięTargowaniePrzeciwstawny test Charyzmy z kupcem. Zniżka jednorazowa na najbliższą transakcję. Krytyczna porażka obraża kupca i blokuje dalsze targi., toczysz przeciwstawny test Charyzmy z kupcem. Wynik daje jednorazową zniżkę na najbliższą transakcję:

Krytyczna porażka jest podwójnie bolesna: nie dość, że cena rośnie, to kupiec się obraża i zamyka dalsze negocjacje tego dnia. Targuj się, gdy masz w czym — wysoka Charyzma albo realny atut.

Hazard

Przy karczmianym stole kusi gra o złoto. Deklarujesz stawkęHazardStawiasz złoto, rzucasz przeciw progowi (12 amatorzy / 20 zawodowcy) lub przeciw graczowi (CHA). Wygrana podwaja stawkę; krytyczna porażka = oskarżenie o oszustwo. Maks. kilka gier na scenę. i toczysz test — przeciw progowi 12 wśród amatorów albo 20 wśród zawodowców (lub przeciwstawnie z konkretnym graczem, na Charyzmę).

Trwałość i naprawa

Broń i pancerz zużywają sięTrwałośćEkwipunek traci trwałość w boju. Przy zerze działa z karą (broń −atak, pancerz −AC), póki kowal go nie naprawi. w boju — każdy cios zadany i otrzymany ujmuje im trwałości. Gdy spadnie do zera, sprzęt działa z dotkliwą karą (miecz tnie słabiej, pancerz mniej chroni), póki nie oddasz go kowalowi. Im lepszy przedmiot, tym więcej wytrzymuje i tym drożej kosztuje naprawa za punkt:

Rzemiosło i łup

Zdolny rzemieślnik potrafi więcej niż naprawiać. Za odpowiednio większą garść złota nałoży na przedmiot magiczne właściwości (afiksy), przerzuci je na inne albo podbije tier sprzętu:

Sam łup zdejmujesz z pokonanych wrogów. Każdy przeciwnik ma własną tabelę łupów, a szansa na konkretny przedmiot to jego waga w tej tabeli (waga 30 = 30% szansy). Złoto z wroga losuje się osobno, z jego własnego widełka. Wysokie Szczęście pochyla te losowania na twoją korzyść — dlatego łotrzyk tak ceni tę cechę.

Nawet jeśli losowanie nie da nic wartościowego, zawsze coś przy sobie miał — przetrząsając ciało znajdziesz co najmniej bezwartościowy drobiazg (zniszczony mieszek, szczerbaty nóż, kościaną kostkę). Puste ręce bez słowa się nie zdarzają: gra powie ci wprost, czy zdobyłaś prawdziwy łup, czy tylko śmieć z kieszeni pokonanego.

Relikty i pasywne moce ekwipunku

Broń zadaje obrażenia, pancerz je zbiera — ale najciekawsze przedmioty robią coś więcej. ReliktReliktPrzedmiot z pasywną mocą: podnosi cechę, umiejętność albo pancerz samym faktem założenia. Bohater ma dwa dedykowane sloty na relikty, ale moce może nieść każdy założony przedmiot. — sygnet, amulet, stare okulary alchemika — daje pasywną moc: premię do cechy, umiejętności albo pancerza, która działa cały czas, w walce i poza nią.

• Musi być założony. Przedmiot w plecaku milczy — moc budzi się dopiero na palcu, szyi czy grzbiecie. Na lalce postaci masz dwa sloty na relikty, a premie potrafi nieść także zbroja, amulet czy narzędzie.
• Premie do cech to punkty cechy, nie gotowe modyfikatory — pierścień „+2 CHA" podnosi Charyzmę z 12 na 14, co daje +1 do modyfikatora. Premie do umiejętności podnoszą rangę, premie do pancerza dodają się do AC.
• Moce się sumują. Dwa przedmioty z premią do tej samej cechy działają oba.
• Premie widzisz wprost na karcie postaci i na przedmiocie w ekwipunku — żadnych ukrytych liczb.

Relikty znajdujesz w łupach, nagrodach za zadania i u nielicznych kupców. Najcenniejsze są wplecione w samą opowieść — narrator zna ich historię i potrafi ją przy okazji przypomnieć.

Sól Siwych Grań

W górskiej krainie Siwych Grań handluje się dwoma towarami: srebrem i solą. Srebro kupuje przyjaciół, sól ratuje życie. Krasnoludy odkryły to dwadzieścia lat temu, gdy kopalnia Czarnego Hutmana dowierciła się za głęboko i coś w żyle zaczęło stukać. Odkąd starszyzna wyznaczyła Linię SoliLinia SoliGłębokość graniczna w kopalniach Grań, poniżej której obowiązuje zakaz kopania. Wyznaczona solą, bo sól jest obojętna na Rdzeń — to, co drąży w głębi, przez nią nie przechodzi., każdy górnik nosi woreczek soli u pasa.

Sól nie jest magiczna. To najważniejsze zdanie tego rozdziału. Sól nie leczy, nie rzuca uroków i nie wzmacnia broni — jest po prostu izolatorem: to, co pochodzi z RdzeniaRdzeńCoś, co leży głęboko pod Graniami i budzi się, gdy kopie się za głęboko. Kanon nie rozstrzyga, czym jest. W mechanice liczy się tylko to, że część istot świata jest z nim związana — i te reagują na sól., nie chce jej dotykać. Dlatego sól działa wyłącznie na istoty RdzeniaIstota RdzeniaNieumarli, demony i twory żyły — wrogowie oznaczeni w bestiariuszu jako związani z Rdzeniem. Żywe stworzenia (wilki, trolle, ludzie) przechodzą przez sól bez wrażenia. — nieumarłych, demony i twory żyły. Żywemu bandycie sól co najwyżej zaostrzy obiad.

Przykład. Brunhilda schodzi do Sztolni Umarłego Rodu i natyka się na Widmo Lodowe. Zanim ruszy do walki, wysypuje krąg soli — widmo cofa się na dystans i przez trzy rundy nie może jej dosięgnąć w zwarciu. Ona w tym czasie naciera topór soloną klingą: każde trafienie zabiera widmu dodatkowe 1k4. Gdyby zamiast widma wyszedł zza zakrętu troll górski, sól nie zrobiłaby mu absolutnie nic — trollowi kręgi z soli są obojętne.

Sól kupisz najtaniej u źródła: Helga Solnobroda na targu Kamiennego Grodu trzyma wszystkie trzy przedmioty na stałe. Ceny startowe: 30–45 GP. Poza Graniami sól bywa droższa i rzadsza — kraina, która ją wydobywa, sprzedaje ją najtaniej.

Światło w borze

To, czym Siwe Granie są dla soli, Czarnobór jest dla smoły. W borze nie handluje się srebrem — handluje się dziegciem, futrami i drewnem. Dwa z tych towarów zmieniają to, jak przeżywasz noc pod czarnymi drzewami, i oba są zwyczajne — żadnej magii, tylko wiedza ludzi, którzy w tym borze mieszkają.

Pierwsza lekcja boru brzmi: ogień, który cię oświetla, oświetla cię też dla innych. Zwykła pochodniaPochodnia (otwarty ogień)Jasne, dymiące światło. W borze nocą podbija szansę spotkania — płomień i woń dymu wabią to, co czai się między drzewami. W dzień bez różnicy. świeci jasno, ale w nocnym marszu przez bór zwiększa szansę, że coś cię znajdzie. Dlatego borowi ludzie noszą próchno świetlnePróchno świetlneZbutwiały czarnodrzew, który tli się zimnym, sinym światłem. Widać przy nim tyle, co przy pochodni, ale nie wabi — nie podbija szansy spotkań nocą. — garść zbutwiałego drewna, która tli się zimnym, sinym blaskiem. Widzisz przy nim niewiele gorzej niż przy pochodni, a nie płacisz za to uwagą boru. Wybór jest prosty i zawsze twój: widzieć lepiej albo być mniej widocznym.

Druga lekcja to zapach. Bestie boru polują nosem, więc smolarze pędzą dziegieć czarnodrzewnyDziegieć czarnodrzewnyCuchnące smarowidło ze smoły czarnodrzewu. Wtarte w skórę i sprzęt maskuje ludzki zapach: bonus do skradania i mniejsza szansa spotkań z bestiami na hexach leśnych przez jeden dzień gry. — cuchnące, smoliste maź, którą wciera się w skórę i sprzęt. Póki dziegieć trzyma, leśne bestie częściej mijają cię obojętnie, a i skradanie idzie łatwiej.

Przykład. Wardan idzie borem po zmroku i nie chce rozbijać obozu. Zamiast pochodni zapala próchno świetlne — widzi ścieżkę, a jego nocny marsz nie ściąga na siebie tego, co pochodnia by przywabiła. Zanim ruszy przez najgęstszą knieję, naciera skórę dziegciem czarnodrzewnym: przez resztę dnia gry leśne bestie rzadziej wpadają na jego trop, a gdy sam podchodzi do watahy, skrada się pewniej. Na otwartym stepie dziegieć nic mu nie da — jego siła działa tylko tam, gdzie zwierzę poluje nosem: w lesie.

Oba smaczki kupisz u Bartela na Ostępie Granicznym (okno handlu boru z Kresami). Dziegieć pędzą smolarze w Smolarni na Palach. Ceny startowe: próchno ~5 GP, dziegieć ~20 GP. To lustro soli Siwych Grań — kraina, która towar wytwarza, sprzedaje go najtaniej.

Podróż przez Czarnobór

Czarnobór wprowadza trzy nowe rodzaje terenu, których nie znajdziesz na Kresach. Każdy inaczej pożera budżet dziennego marszu (ile godzin zabiera przejście jednego pola mapy) i inaczej podbija szansę, że coś cię po drodze znajdzie. Wartości niżej to wartości startowe — Mistrz Gry stroi je jak każdą liczbę w grze; zapamiętaj proporcje, nie cyfry: im głębiej w bór, tym wolniej i groźniej; step jest szybki, ale nagi.

Dwa smaczki boru (próchno i dziegieć) liczą się głównie w lesie: próchno chroni nocny marsz wszędzie pod drzewami, a dziegieć maskuje zapach na hexach leśnych — także w czarnym lesie, gdzie przydaje się najbardziej. Na trzęsawisku i stepie ich siła słabnie: utopiec nie idzie za twoim tropem, a step i tak cię widzi.

Martwe Pustkowia — woda, sól i kompas

Martwe Pustkowia to biała sól po horyzont i szary popiół w środku — kraina, która umarła w jedną epokę i od tamtej pory trwa. Nie ma tu magii do kupienia, są trzy niemagiczne smaczki, bez których pustkowie ma zęby: woda, sól czystsza niż gdziekolwiek i kompas z kości Pradawnych. Wartości niżej to wartości startowe — Mistrz Gry stroi je jak każdą liczbę.

Na dwóch rodzajach terenu — pustkowie solneBezwodne hexyTeren sól (biała równina) i martwa ziemia (szary popiół). Nie ma tu wody. Pełny (długi) odpoczynek wymaga bukłaka; woda pewna tylko w enklawie (Solny Próg) i w Misji Światła. i martwej ziemi — nie ma czego pić. Rozłóż obóz bez bukłakaBukłakSkórzany worek na wodę. Zużywa się na jeden pełny odpoczynek na bezwodnym hexie. Kupisz go w Obozie Gorączki i w enklawie., a przespana noc odnowi cię tylko o połowę — pustynia nie da ci więcej. Z bukłakiem odpoczynek jest pełny (worek się zużywa). W enklawie i Misji woda jest zawsze, więc tam bukłak zbędny.

Sól Piętnowanych to sól-bliźniaSól-bliźniaNajczystsza sól świata — ta, którą równina wyrzuciła najbliżej pęknięcia Rdzenia. Działa jak sól z Siwych Grań (izolator Rdzenia), ale u źródła jest tańsza. Ten sam efekt, niższa cena.: te same trzy przedmioty co w Graniach (Krąg / Klinga / Szczypta), tyle że czystsze — a więc tańsze u źródła. W drugą stronę działa szlak handlowy: sól z Pustkowi dociera do Helgi w Graniach, ale tam kosztuje drożej.

Przykład. Nadira prowadzi drużynę przez solną równinę. Wieczorem rozbijają obóz na hexie sól. Kto ma bukłak, budzi się rano wypoczęty — worek pusty, ale HP i mana pełne. Kto go nie ma, wstaje odnowiony tylko o połowę: pustynia zabrała resztę. Zwiadowca niesie kościany kompas — w nocy igła drga cicho, a nieumarli omijają obóz szerzej niż zwykle. Nazajutrz, w ruinach Aschfeld, ten sam kompas pomaga mu wypatrzeć zapadnię, której reszta by nie zauważyła.

Sól premium i kompas kupisz u Piętnowanych w rejonie Solnego Progu (Nadira na Solnych Żniwach, Farid na Targu Przewodników). Bukłak — w Obozie Gorączki i w enklawie. Te same solne przedmioty ma Helga Solnobroda w Siwych Graniach, ale jako import z Pustkowi — drożej niż u źródła. To lustro zasady soli: kto towar wytwarza, sprzedaje go najtaniej.

Wybrzeże Łez — sól morska, kontrabanda i rogatki

Na Wybrzeżu Łez nie handluje się magią — handluje się tym, co przyniesie morze. Są trzy sposoby, żeby ubić tu pieniądz: kupić tanio sól i sprzedać ją daleko, przemycić kontrabandę „z głębin" na bogate Niziny, albo — jeśli boisz się o mieszek — schować złoto w weksel. Każdy z tych sposobów ma swoją cenę i swoje ryzyko. Wartości niżej to wartości startowe — Mistrz Gry stroi je jak każdą liczbę w grze.

Świat zna trzy klasy soli, tego samego towaru w trzech gatunkach. Kupujesz każdą najtaniej u źródła, a zarabiasz, wioząc ją tam, gdzie jej brak — na Koronne Niziny, gdzie płacą najwięcej. Sól morskaSól morskaNajtańsza klasa soli świata — z warzelni na pływowych mieliznach Wybrzeża. Legalny towar, rogatki jej nie tykają. Kupno u źródła grosze; zysk bierze się z przewozu na Niziny. z warzelni Wybrzeża jest najtańsza; sól górskaSól górskaŚrednia klasa — kopalniana sól Siwych Grań. Ta sama, którą krasnoludy znaczą Linię Soli. Patrz → Sól Siwych Grań. z Siwych Grań jest średnia; a najczystsza sól z bliznySól z blizny (sól-bliźnia)Najdroższa klasa — sól, którą równina Pustkowi wyrzuciła najbliżej pęknięcia Rdzenia. Patrz → Martwe Pustkowia. z Martwych Pustkowi jest najdroższa.

Sól jest legalna — kontrabanda nie. Na Czarnym Targu w Czarnogrodzie kupisz towar „z głębin"Kontrabanda „z głębin"Perła z Głębin i Żywica topielców — zakazane dobra Wybrzeża. Tanie u źródła, krocie warte na Nizinach, ale każda rogatka Korony gra przeciw tobie. Sprzedawca boi się ich dotykać gołą ręką. za grosze, a na Nizinach sprzedasz za krocie — perła z głębin kupiona za ~40 GP idzie tam nawet po ~140 GP. Haczyk: przemyt to jedyny handel, który celowo łamie zwykły limit zarobku na jednej transakcji — bo jego sensem jest przewóz między krainami, nie przebicie w jednym sklepie. Za to na granicy czeka rogatka.

Wjeżdżając na Koronne Niziny, mijasz rogatkę celnąRogatkaKontrola Korony na wjeździe na Niziny. Rzut na ukrycie kontrabandy: bazowe PT 12, +1 za każdą sztukę ponad pierwszą. Wpadka = konfiskata towaru i −8 reputacji w regionie. Papiery zmieniają szanse (patrz niżej).. Celnik rzuca na to, czy wypatrzy towar: podstawowe PT 12, trudniej o każdą sztukę ponad pierwszą. Wpadka to konfiskata całego ładunku i −8 reputacji w regionie. Trzy papiery zmieniają ten rachunek:

Kto wozi majątek przez rafy i rogatki, ryzykuje, że straci go razem z życiem. Dlatego w enklawach stoją kantoryKantor / wekselZamień złoto na weksel na okaziciela (papier). Prowizja ~2% przy wystawieniu; wymiana z powrotem po pełnym nominale. Weksle są strukturalnie odporne — śmierć, napad, konfiskata ani wskrzeszenie ich nie ruszają. Bezpieczny sposób na przechowanie majątku między rejsami.: wymieniasz złoto na weksel na okaziciela (prowizja ~2%), a papier jest odporny na wszystko, co zwykle zabiera bohaterowi majątek — śmierć rusza tylko kampanię, napad i konfiskata biorą złoto i plecak, ale weksla nie tkną. Wracasz po niego, kiedy zechcesz, i wymieniasz po pełnym nominale.

Przykład. Nakea kupuje w Czarnogrodzie trzy perły z głębin po ~40 GP i bierze glejt kupiecki. Na rogatce pod Vilnogradem celnik rzuca przeciw PT 14 (12 +2 za dwie sztuki ponad pierwszą), ale jej glejt daje +4 do ukrycia — przechodzi. Na nizinnym targu sprzedaje perły po ~140 GP sztuka. Zanim ruszy w drogę powrotną, chowa większość zysku w weksel w kantorze — gdyby po drodze napadli ją zbóje, wezmą złoto z sakwy, ale nie papier wart fortunę.

Sól morska pochodzi z warzelni na pływowych mieliznach; kontrabandę trzyma Nakea na czarnogrodzkiej giełdzie kontrabandy, glejt i list żelazny sprzedają kupcy na Nizinach, a fałszywe papiery — ludzie, których lepiej nie pytać o nazwisko. Kantory stoją w enklawach. To lustro drabiny soli: kto towar wytwarza, sprzedaje go najtaniej — a kto go przewiezie przez rogatkę, ten zarabia.

Podróż przez Koronne Niziny

Koronne Niziny to odwrotność pustkowia: nie dzicz, którą trzeba przeżyć, lecz kraina cywilizowana, po której się jeździ. Drogi są tu wszędzie, a bity trakt to najszybszy sposób podróży w całym świecie — pole pokonujesz w połowie czasu, jaki zabiera zwykła równina, i przy najniższej szansie, że coś cię po drodze znajdzie. Cena za ten komfort nie jest z krwi, lecz z grosza i papieru: na granicach stoją rogatki, a za przejazd płaci się myto. Wartości niżej to wartości startowe — Mistrz Gry stroi je jak każdą liczbę; zapamiętaj proporcję: na Nizinach nie boisz się drogi, boisz się mostu i komory celnej.

Wjeżdżając na Niziny albo mijając granicę regionu, trafiasz na rogatkę RogatkaKomora celna Korony na trakcie. Pobiera myto za przejazd i sprawdza papiery na towar. Rogatka Wschodnia (celniczka Berta Twarda Pieczęć) stoi na trakcie z Kresów. — komorę celną, gdzie płaci się myto za przejazd i pokazuje papiery na towar. Myto to drobny koszt w złocie; glejt kupiecki zbija je i otwiera lepsze ceny, a list żelazny przeprowadza przez komorę bez kontroli i bez pytań. Pełne reguły papierów, kontroli kontrabandy i weksli — niżej: Koronne Niziny — papiery i pieniądz.

Niziny to cywilizacyjny sufit podróży: szybko, bezpiecznie, drogo w opłatach. Zagrożenie przenosi się tu z otwartej drogi na wąskie gardła — mosty i rogatki — i z topora na pieczęć. Kto wozi majątek przez te wąskie gardła, chowa go w weksel na okaziciela, żeby nie stracić fortuny razem z sakwą.

Koronne Niziny — papiery i pieniądz

Na Koronnych Nizinach mrok ma pieczęcie. Nie liczy się tu tylko to, co masz w sakwie, lecz czy masz na to papier. Cztery dokumenty rządzą podróżą i majątkiem kupca: glejt otwiera bramy i targi, list żelazny zamyka usta celnikom, fałszywe papiery udają jedno i drugie — dopóki nie wpadną, a weksel chowa fortunę tam, gdzie nie sięgnie ani zbój, ani śmierć. To ta sama rogatka i te same kantory, o których niżej — tu opisane od strony kupca Nizin. Liczby to wartości startowe, Mistrz Gry stroi je jak każdą inną.

Mechanika rogatki, papierów na kontrolę i drabiny soli — patrz wyżej: Wybrzeże Łez — sól morska, kontrabanda i rogatki. Glejt, list i fałszywe papiery sprzedają na Nizinach; kantory Gundrika stoją w enklawie krasnoludzkiej Vilnogradu i w Volhynii. Reputacja regionu → Reputacja.

Rozdział dziewiąty

IX · ŚwiatOdpoczynek i rozwój

Jak goją się rany i rośnie legenda

Przy ognisku leczą się rany — i dopiero tutaj nauka z drogi staje się siłą.

Żaden bohater nie przejdzie świata bez wytchnienia. Odpoczynek leczy ciało, a zdobyte doświadczenie zamienia się w realną moc dopiero wtedy, gdy usiądziesz przy ogniu i pozwolisz jej wybrzmieć. Jedno i drugie wymaga jednak bezpiecznego miejsca — w środku walki nie odpoczniesz.

Odpoczynek — krótki i długi

To celowa decyzja: punkty doświadczenia zbierasz przez całą przygodę, ale wydać możesz je dopiero po długim odpoczynku. Rozwój postaci to chwila zadumy przy ogniu, nie odruch w ferworze walki.

Doświadczenie

Punkty doświadczeniaDoświadczenie (PD / XP)Zbierasz je przez całą grę do puli „oczekującej", a po długim odpoczynku przechodzi do puli, którą możesz wydać. (PD) zdobywasz niemal za wszystko, co popycha opowieść naprzód — od pokonanych wrogów po samo udane przejście trudnego testu:

Jest jednak haczyk: zdobyte PD trafia do puli oczekującej i staje się możliwe do wydania dopiero po długim odpoczynku. Dopóki nie prześpisz nocy przy ogniu, cała nauka z drogi pozostaje surowa.

Wydawanie PD

Rozwój to wydawanie doświadczenia — dotyczy wszystkich archetypów, nie tylko maga. Przy ogniu możesz zamienić zebrane PD na:

Każdy zakup ma znaczenie. Ranga umiejętności kosztuje 100 / 75 / 150 PD (skok na rangę 3 daje przecież aż +3 do rzutu — patrz rozdział III). +1 do cechy kosztuje tym więcej, im wyższa już jest, a podnieść można ją najwyżej raz na poziom. Co istotne: gdy podbijasz Kondycję, gra od razu przelicza twoje maksymalne HP w górę.

Progi poziomów

Twój poziom rośnie sam wraz z sumą całego zdobytego doświadczenia — niezależnie od tego, co wydajesz. Każdy poziom zwiększa pulę HP o modyfikator Kondycji (i many o modyfikator Inteligencji u uczonego) oraz odblokowuje wyższe tiery czarów. Oto drabina progów:

Progi rosną nieliniowo — każdy kolejny poziom kosztuje więcej niż poprzedni. Tak właśnie z przeżytych nocy, jednej po drugiej, rodzi się legenda — albo kolejne imię na bezimiennym grobie.

Kreacja postaci

XRasy bohatera

Człowiek, Krasnolud, Elf leśny, Piętnowani i Wyspiarze — pięć sposobów bycia w tym świecie

Rasę wybierasz w Kroku 0 kreatora postaci, przed wyborem archetypu. Rasa nadaje stałe modyfikatory statystyk i odblokowuje unikalne cechy — widoczne na karcie postaci w sekcji Cechy rasowe. Narrator zna rasę twojego bohatera i reaguje na nią w dialogach z NPC, opisach miejsc i narracji magicznej.

Człowiek

Rasa domyślna. Żaden modyfikator statystyk — żadna cecha rasowa. Człowiek korzysta z pełnego zakresu zaklęć arcańskich uczonego i jest traktowany neutralnie przez NPC. To rasa wszechstronna: wszystkie archetypy osiągają pełnię możliwości bez kompromisów.

Historia i motywy ludu — Kronika Świata →

Krasnolud

Lud kuzien i kopalń z Siwych Grani. Dwadzieścia lat temu opuścili Kopalnię Czarnego Hutmana, gdy nawiercili żyłę Rdzenia i obudzili coś, co wciąż stuka. Rozproszeni po świecie: kupiecka enklawa w stolicy, osiadłe rody we wsiach górniczych, samotne hołdy wyżej w górach — każdy nosi w sobie echo tamtego błędu.

Historia i motywy ludu — Kronika Świata →

Droga i dom krasnoluda

Twardy jak kamień

Kowalskie oko

Wzrok górnika

Rdzeń-magia

Elf leśny

Skryci strażnicy starych granic z Czarnoboru. Znają mapę pęknięć Rdzenia lepiej niż ktokolwiek — bo od pokoleń je stroją, zamiast wydzierać z nich moc. Żyją długo, chodzą lekko i pamiętają rzeczy, o których ludzie zdążyli zapomnieć dwa razy. Mroczne elfy, na które trafisz w walce, to ich kuzyni — stroiciele, którzy zaczęli pęknięcia rozdzierać.

Historia i motywy ludu — Kronika Świata →

Droga elfa

Knieja pod stopami

Zmierzchowy wzrok

Odskok

Elfi łuk

Magia strojenia

Zniknięcie w kniei

Piętnowani

Potomkowie kolonistów porzuconych przez Imperium na Martwych Pustkowiach przy najpłytszym Rdzeniu świata. Pokolenia życia przy pęknięciach naznaczyły ich krew — popielata skóra, blade oczy, widoczne piętno — a Rdzeń płynie w ich żyłach oswojony, nie dziki. Nie są nieumarli ani obcy: to ludzie, których Rdzeń przemienił. Obcy się ich boją; oni nauczyli się z tym żyć.

Historia i motywy ludu — Kronika Świata →

Droga Piętnowanego

Wojownik-Mag (gish)

Magia krwi oswojonej

Piętno społeczne

Odporność na Rdzeń

Wyspiarze

Diaspora bez domu. Ich ojczyzna leży za Sztormem Wiecznym — dwa pokolenia temu sztormy na południu przestały ustępować i odcięły wyspy od świata; ostatnie statki przywiozły wyspiarzy na kontynent, żaden nie wrócił. Osiedli w dzielnicy portowej Czarnogrodu i na rodowej wysepce, a stamtąd rozeszli się wszędzie — jako najemnicy, marynarze i przemytnicy — bo jako jedyny lud nie mają dokąd wrócić. Krzepcy cwaniacy: potężnie zbudowani, ale wygrywają głową, gadką i łokciem. „Walczą jak w porcie: głową, łokciem i stołkiem."

Historia i motywy ludu — Kronika Świata →

Droga Wyspiarza

Wojownik-Zabijaka

Morska krew

Znajomość szlaków i Przybłęda · WKRÓTCE

Droga i dom Wyspiarza

Rozdział jedenasty

XI · ŚwiatPodróże, czas i mapa

Świat mierzy się godzinami marszu

Między jedną przygodą a drugą leży droga — i ta droga jest częścią gry. Świat ma zegar, doba ma budżet marszu, teren ma swoją cenę, a mapa odsłania się tylko tam, gdzie naprawdę byłeś. Podróż to nie ekran ładowania: to decyzje, spotkania i zmęczenie.

Zegar świata

Gra prowadzi zegarZegar gryKażda kampania liczy dni i godziny. Czynności przesuwają wskazówki: podróż wedle godzin marszu, krótki odpoczynek +1 h, długi +8 h. Walka, rozmowa i zakupy nie kosztują czasu. od pierwszej tury: wiesz, który to dzień przygody i która godzina. Kampania zaczyna się o porze, którą wyznacza jej opowieść — świt przed napadem, wieczór w gospodzie — a nie o sztywnej dziewiątej rano.

Doba dzieli się na pory: rano (6–11), popołudnie (12–17), wieczór (18–21) i noc (22–5). Pora dnia to nie dekoracja — narrator ją zna, spotkania nocą są groźniejsze, a niektóre wydarzenia czekają na konkretną godzinę.

Czekanie

Czasem najlepszym ruchem jest przeczekać. Przycisk Czekaj pozwala przeskoczyć zegar do wybranej pory dnia (do świtu, do zmierzchu — także „do następnego świtu", gdy właśnie świta) albo o 1–24 godziny. Dwa warunki: musisz być w bezpiecznym miejscu i poza walką. Czekanie tylko przesuwa czas — nie leczy ran i nie odnawia many; od tego jest odpoczynek.

„Przemytnik zjawi się o zmierzchu? Siadam w kącie gospody i czekam."

Marsz i budżet dnia

Podróżujesz po mapie heksów. Zwykły teren kosztuje około godziny marszu na heks; naprawdę ciężki — pustynia, tundra, ziemie wulkaniczne — odpowiednio więcej. Przy wyruszaniu wybierasz styl podróży: traktem (dłużej, ale bezpieczniej — na drodze ryzyko spotkań spada o połowę) albo na skróty przez dzicz.

Przerwana podróż nie przepada — po spotkaniu, noclegu czy walce gra pamięta trasę i proponuje ruszyć dalej.

Teren pogranicza

Kresy — pogranicze, na którym zaczyna większość bohaterów — to nie jednolita równina. Każdy heks ma swój rodzaj terenuRodzaj terenuCharakter pola na mapie: droga, las, bagno, góra… Rozstrzyga dwie rzeczy naraz — ile godzin kosztuje przejście heksa i jak często coś zastąpi ci drogę.Spotkania na szlaku, a rodzaj terenu rozstrzyga dwie rzeczy naraz: cenę w godzinach i ryzyko spotkania. Dlatego najkrótsza trasa na mapie prawie nigdy nie jest najszybsza.

„Idę prosto na wschód, przez mokradła." Trzy heksy bagna to dwanaście godzin — cały dzienny budżet i jeszcze kawałek nocy, z ryzykiem spotkania przy każdym kroku. Objazd traktem: osiem heksów po pół godziny. Cztery godziny i spokój.

Liczby powyżej to wartości startowe — Mistrz Gry może je stroić, a pogoda, pora doby i zmęczenie i tak dopisują swoje do rachunku.

Teren Siwych Grań

Na północy tabela z pogranicza przestaje wystarczać. Siwe Granie — górska kraina krasnoludów — mają trzy rodzaje terenu, których na Kresach nie spotkasz, i każdy z nich psuje plan podróży inaczej: jeden zjada godziny, drugi zdrowie, trzeci daje chwilę oddechu.

Zbieranie ziół w górach. Lód i siarka to jałowizna: próba zebrania czegokolwiek to test Trudny (16) i zwykle strata czasu. W borze iglastym runo jest uboższe niż w lesie liściastym — Średni (12), ale coś się znajdzie. Pełny opis → rozdział XIV · Zbieranie ziół

„Wchodzę na lodowiec i idę prosto do sanktuarium." Trzy heksy lodu to dziesięć i pół godziny — więcej niż zdrowy dzień marszu. Nocleg wypada w połowie drogi, na lodzie, gdzie obóz przyciąga kłopoty jak nigdzie indziej.

W Graniach wozi się też ze sobą coś, czego na Kresach nikt nie kupuje: sól. Nie na drogę — na to, co pod ziemią. Pełny opis → rozdział VIII · Sól Siwych Grań

Przeprawy przez rzeki

Rzeka to bariera, nie ścieżka. Nie przejdziesz przez nurt suchą stopą tam, gdzie ci się podoba — woda zagradza drogę tak samo jak jezioro czy morze. Przeprawić się można tylko w trzech miejscach:

Gdy droga do celu wiedzie przez rzekę, a nie ma mostu ani brodu, wyznaczanie trasy samo poprowadzi cię wzdłuż brzegu do najbliższej przeprawy — czasem nadłożysz drogi.

„Brodzę przez rzekę." Rzut Siły k20+3 = 7 wobec progu 12 — przegrana o pięć. Rwący nurt porywa cię, tracisz kilka punktów życia i wychodzisz na brzeg przemoczony. Warto było poszukać mostu.

Pogoda i tempo marszu

Niebo nad Kresami bywa łaskawe albo złośliwe, i marsz to czuje. Pogoda nie zmienia trasy — zmienia jej cenę w godzinach: im gorsza aura, tym każdy heks pochłania więcej czasu, więc dzienny budżet ośmiu godzin wyczerpuje się szybciej, a zmierzch łapie cię bliżej, niż planowałeś.

Cztery równiny, które w słońcu przejdziesz w cztery godziny, w burzy pochłoną sześć — a to często różnica między dojściem do celu przed nocą a rozbijaniem obozu w szczerym polu. Gdy narrator wspomni o zacinającym deszczu czy śnieżnej zawiei, wiedz, że to nie tylko sceneria. Krótkie kroki po lokacji (te po kwadransie) pogody nie liczą.

„Burza nadciąga od gór — ruszamy teraz, póki trakt jeszcze widać."

Spotkania na szlaku

Każdy heks drogi niesie ryzyko spotkania — tym większe, im dzikszy teren. Na trakcie to ledwie 5%, na równinach 15%, w lesie 30%, na bagnach 40%, a w ruinach aż 60%. Gdy los padnie, moneta rozstrzyga charakter: pół na pół walka albo scena fabularna — wędrowny handlarz, patrol, uchodźcy z historią.

W obrębie osad — miast, wiosek, grodów — jesteś bezpieczny: pod ich murami nikt cię nie napadnie z zaskoczenia, a pilnowany trakt bywa niemal równie spokojny.

Zmęczenie

Marsz ponad siły zostawia ślad. Stan Wyczerpanie (opisany w rozdziale VI) rośnie o poziom za marsz ponad 8 godzin w ciągu dnia i o poziom za dobę bez pełnego noclegu — do trzech poziomów, każdy to −1 do wszystkich testów, a przy głębszym wyczerpaniu cierpi też inicjatywa i regeneracja. Zdejmuje go dopiero pełny nocleg. Krasnolud, twardszy z natury, ignoruje pierwszy poziom zmęczenia.

Mapa i mgła wojny

Mapa świata zaczyna się we mgle i odsłania w trzech stanach:

Mapy-przedmioty

Znaleziona w łupie czy kupiona od przemytnika mapa to przedmiot w ekwipunku. Użycie jej odsłania fragment świata — okolicę, cały region albo konkretne miejsca, wedle tego, co mapa przedstawia — a odsłonięte heksy rozbłyskują na mapie świata. Mapa nie znika po użyciu: zostaje w plecaku jak każda porządna mapa.

Rejsy — podróż morzem

Morza i wysp nie przejdziesz pieszo. Zatoka Topielców leży na wyspie — bez łodzi jest nieosiągalna. Stojąc w porcie (Czarnogród, Zatoka) dostajesz akcję „Wypłyń": wybierasz trasę, płacisz opłatę w złocie i tracisz godziny na zegarze świata — łódź przenosi cię wprost do drugiego portu, bez sterowania i bez zarządzania statkiem.

Każdy rejs to jednak ryzyko. W drodze może wypaść jedno zdarzenie: sztorm (znosi z kursu — dodatkowe godziny i lekkie obrażenia), rafa (wstrząs i obrażenia) albo piraci (żądają daniny ze złota). Rejs cię nie zabije — obrażenia nigdy nie zbiją życia poniżej jednego punktu. Nocą ryzyko rośnie, więc rozsądny żeglarz wypływa za dnia.

Kto zdobędzie Mapę Smolnego — wytłuszczony zwój z każdą ukrytą rafą i wrakiem wybrzeża — rzadziej wpada na rafy i odblokowuje trasy skrótowe: tańsze i szybsze przeprawy, których bez mapy nikt przytomny nie ryzykuje.

Liczby startowe. Czarnogród ↔ Zatoka: 40 zł / 8 h (skrót z Mapą Smolnego: 25 zł / 5 h). To wartości wyjściowe — mogą się zmienić po testach.

Tereny morskie

Wybrzeże Łez wprowadza cztery rodzaje terenu, których nie znajdziesz w głębi lądu. Dwóch z nich nie przejdziesz pieszo — od tego są rejsy; dwa da się przejść, ale każdy inaczej. Zapamiętaj proporcje, nie cyfry: morze i rafy grodzą ci drogę, wydmy zwalniają marsz, a płycizna raz jest suchym traktem, raz śmiertelną pułapką — zależnie od pływu.

Pływy i tabliczka pływów

Morze przy Wybrzeżu oddycha: pływ zmienia się co sześć godzin zegara świata, więc na dobę wypadają dwa pełne cykle — dwa odpływy i dwa przypływy. To nie kaprys pogody, tylko stały rytm, wpięty w ten sam zegar świata, który liczy twoje godziny marszu i odpoczynku.

Rytm rządzi płyciznamiPłycizna a pływPrzy odpływie mielizna jest suchym traktem. Przy przypływie woda ją zalewa: wejścia blokuje (nie ruszysz na taki hex), a kogo zastanie na mieliźnie — spycha na ląd z lekkimi obrażeniami.. Przy odpływie mielizna to zwykła droga — przejdziesz warzelnie i wsie na palach. Przy przypływie woda wraca: nie wejdziesz na zalany hex, a jeśli przypływ zastanie cię na mieliźnie, musisz uciekać — dostajesz 1k4 obrażeń (nigdy poniżej 1 HP) i przemakasz do suchej nitki (kondycja przemoczony), a fala spycha cię z powrotem na twardy grunt. Ta sama woda strzeże niektórych lochów: wejście do Cmentarzyska Wraków otwiera się dopiero przy odpływie.

Zgadywanie pływu kończy się utonięciem, dlatego mądry wędrowiec nosi tabliczkę pływówTabliczka pływówPrzedmiot z portu. Pokazuje, ile godzin zostało do zmiany pływu (1–6). Bez niej nie wiesz, kiedy woda wróci — grasz w ciemno. — tani przedmiot z portu, który pokazuje, ile godzin zostało do zmiany (od 1 do 6). Bez niej gra się w ciemno: wiesz, że woda wróci, ale nie wiesz kiedy.

Liczby startowe. Faza pływu: 6 h (dwa cykle na dobę). Zastanie przez przypływ: 1k4 obrażeń (min. 1 HP) + przemoczony. Tabliczka odsłania licznik 1–6 h. Wartości do strojenia po testach.

Rozdział dwunasty

XII · ŚwiatReputacja i kronika bohatera

Świat pamięta — i bohater też

Bohater jest ważniejszy niż pojedyncza kampania. Kraina zapamiętuje jego czyny i wystawia mu rachunek — w cenach, w tonie rozmów, w drzwiach, które się otwierają albo nie. A gdy jedna przygoda się kończy, jej historia nie ginie: trafia do kroniki, którą bohater niesie do następnej.

Reputacja w krainie

ReputacjaReputacjaLiczbowa sława bohatera w danej krainie. Zaczynasz od zera (neutralny). Wygrana przygoda buduje, porzucona — rujnuje. Wpływa na ceny, ton NPC i dostęp do niektórych zadań. liczy się osobno dla każdej krainy — dziś dla Kresów, z kolejnymi regionami dojdą następne rachunki, a w przyszłości także frakcje. Zaczynasz od zera:

Progi sławy: od +20 jesteś w krainie przyjazny, od +50 — czczony; od −20 nielubiany, od −50 — znienawidzony. Skutki są namacalne:

• Ceny u kupców — każdy punkt reputacji to około 0,4% ceny: dobra sława daje do 25% zniżki, zła — do 30% narzutu.
• Ton świata — narrator wie, kim jesteś w oczach regionu; przyjaznego bohatera wita się inaczej niż znienawidzonego.
• Dostęp do zadań — niektórzy zleceniodawcy nie rozmawiają z byle kim; część treści wymaga minimalnej reputacji.

Porzucenie przygody po zgarnięciu łupu obniża reputację właśnie po to, by nie opłacało się „farmić" startów. Łup i doświadczenie zostają — ale kraina to zapamięta.

Kronika bohatera

Każda zakończona kampania — wygrana, przegrana czy porzucona — staje się rozdziałem kroniki bohatera: co osiągnął, ile zdobył, jak skończył. Kronika ma dwie warstwy: legendę, zwięzły skrót całego życia postaci, i ostatnie rozdziały pamiętane ze szczegółami.

Kronika podąża za bohaterem między kampaniami. Gdy zaczynasz nową przygodę, Mistrz Gry układa ją ze świadomością twojej przeszłości — weteran, który pokonał nekromantę z Czarnoboru, nie zaczyna świata od czystej karty. Legenda rośnie z każdym rozdziałem; nowy bohater po prostu jeszcze żadnego nie napisał.

Rozdział XIII

XIIIMapy skarbów

Czasem los rzuca ci pod nogi wytartą mapę skarbu — pełną, wręczoną przez tajemniczego nieznajomego w karczmie, albo w kawałkach, które trzeba dopiero zebrać. Każda mapa prowadzi do jednego heksu na mapie świata, gdzie ktoś dawno temu ukrył skrytkę. Kto dojdzie na miejsce i przeszuka teren, może ją wykopać — raz. Wykopany skarb znika.

Fragmenty i całe mapy

Mapa bywa jednoczęściowa — dostajesz ją w całości i od razu jest gotowa do użycia. Bywa też wieloczęściowa: fragmenty wypadają z pokonanych wrogów, można je kupić od podejrzanych typów na nocnym czarnym rynku, albo naprowadzi na nie plotka. Fragmenty tej samej mapy zbierają się razem — w ekwipunku, w sekcji „Mapy skarbów", widzisz licznik 2/3 części. Dopiero komplet odsłania cel: heks oznaczony wyraźnym ✕ na mapie świata. Im więcej części liczy mapa, tym grubszy łup — wieloczęściowe wyprawy się opłacają.

Kompletna mapa ma na karcie przycisk „Użyj" — otwiera mapę świata wprost na celu, z podświetlonym heksem skrytki. Obok celu widzisz też odległość w heksach od miejsca, w którym stoisz — zanim ruszysz, wiesz, ile drogi cię czeka. Po wykopaniu skarbu mapa znika z ekwipunku, a znacznik ✕ z mapy świata.

Wyprawa i wykopanie

Gdy masz komplet, na mapie świata pojawia się znak ✕. Musisz tam dojść — normalną podróżą, z jej kosztem czasu i spotkaniami po drodze (Rozdział XI). Na miejscu rozejrzyj się i po prostu napisz, że kopiesz albo przeszukujesz skrytkę. Zdajesz wtedy test Dochodzenia (Trudność Średnia, DC 12) — jak każdy inny test umiejętności (Rozdział III).

Czasem skrytki strzeże strażnik — wtedy najpierw walka, a łup dostajesz po zwycięstwie. Nieudany test nic nie psuje: skarb zostaje w ziemi, możesz próbować dalej. Skrytka nigdy nie jest pusta — zawsze kryje przynajmniej jeden przedmiot i sakiewkę złota; zawartość losuje się w chwili skompletowania mapy i czeka pod ziemią. Po wykopaniu skarb trafia do twojego ekwipunku i sakwy, znak ✕ znika z mapy, a miejsce zostaje odnotowane w Atlasie bohatera.

Rozdział XIV

XIV · ŚwiatRzemiosło

Po co zbierasz śmieciowy łup

Wojownik nie jest płatnerzem. Nosi materiał — resztę robi ten, kto zna się na rzeczy.

Kły wilka, garść ziół z leśnej polany, kawał rudy z pokonanego trolla — dawniej sprzedawało się to kupcowi za grosze i szło dalej. Teraz taki „śmieciowy" łup ma odbiornik: u kowala i zielarza w osadzie zamienisz go w miksturę, w naprawę pancerza albo w ostrzejsze ostrze. Ty dostarczasz materiał — rękodzieło wykonuje rzemieślnik, za drobną opłatą. Bohater nie staje przy kowadle; nosi to, czego kowalowi trzeba.

Komponenty

Zbieractwo zaczyna się od komponentówKomponentZwykły przedmiot z flagą „składnik" — kieł, skóra, ruda, zioło. Działa jak każdy inny przedmiot: leży w ekwipunku, wypada z łupu, można go kupić i sprzedać. Jego jedyna dodatkowa rola to być wsadem do przepisu. — kłów, skór, rud, ziół. To zwyczajne przedmioty: wypadają z pokonanych bestii (kieł ze zwierza, skóra z wilka), leżą w terenie, można je kupić i sprzedać jak wszystko inne. W ekwipunku poznasz je po znaczku 🧩 — to sygnał, że przedmiot nie jest śmieciem, lecz wsadem do rękodzieła. Zbieraj je świadomie: bestiariusz mówi co upoluje dany składnik, rzemiosło mówi po co.

Zbieranie ziół

Ziół nie kupisz tak łatwo jak reszty — najczęściej zbierasz je sam w drodze. Gdy w podróży napiszesz, że szukasz ziół, zdajesz test Mądrości na umiejętność Przetrwanie (Rozdział III). Trudność zależy od terenuDC wg terenuLas, bagno, brzeg rzeki — Łatwy (DC 8). Równiny, wzgórza, wrzosowiska — Średni (DC 12). Góry, przełęcze, śnieg — Trudny (DC 16). heksu, na którym stoisz: w lesie czy nad wodą runo obradza, w górach trzeba się nabiedzić.

Udany test daje 1 do 3 ziół — im wyżej pobijesz próg, tym pełniejsza garść (dodatkowe zioło za każde pełne 5 punktów ponad Trudność). Sukces krytyczny (naturalna 20) dorzuca rzadki okaz. Porażka krytyczna (naturalna 1) to trująca pomyłka — sięgasz po nie to, co trzeba, i tracisz 1 punkt życia. Po udanej zbiórce miejsce jest na resztę dnia ogołocone: kolejną garść zbierzesz tu dopiero nazajutrz — albo od razu, ale gdzie indziej.

Przepisy u rzemieślnika

W osadzie rzemieślnikRzemieślnikKowal albo zielarz w osadzie. Zna zestaw przepisów — który zna który, decyduje świat. To on wykonuje pracę; ty tylko przynosisz składniki i płacisz za usługę. — kowal albo zielarz — zna kilka przepisówPrzepisRecepta: lista komponentów na wejściu → gotowy wynik na wyjściu, plus koszt usługi w złocie. Widzisz go w zakładce „Rzemiosło" u rzemieślnika; podświetla się, gdy masz wszystkie składniki.. Każdy przepis to prosta wymiana: składniki → wynik + drobna opłata. Otwierasz zakładkę „Rzemiosło" u rzemieślnika i widzisz listę — przepis, na który masz komplet komponentów, podświetla się na zielono.

Mikstura z ziół wychodzi taniej niż kupno gotowej u uzdrowiciela — o to właśnie chodzi: własny łup zamienia się w realną oszczędność. Krasnolud ma tu przewagę: jego kowalskie oko (Rozdział X) obniża opłatę za usługę u kowala o 15% — ostrzenie, które kosztuje 15 GP, jego kosztuje 13.

Ulepszenie broni

Najsłodszy z przepisów to ostrzenie broniUlepszenie broniJednorazowe, trwałe +1 do obrażeń nałożone na ten jeden egzemplarz broni. Nie kumuluje się: raz podbita broń drugiego ostrzenia nie przyjmie.: kieł bestii i kawał rudy w rękach kowala zamieniają się w trwałe +1 do obrażeń twojego oręża. To ulepszenie siedzi na konkretnym egzemplarzu — sprzedasz broń, znika razem z nią. I działa tylko raz: raz naostrzonego miecza nie da się naostrzyć na +2. Prosty, płytki zysk — taki właśnie ma być. Ulepszoną broń możesz od razu sprawdzić w Piaskownicy admina, zanim wyruszysz w bój.

Trzon rzemiosła jest z założenia płytki — żadnych drzewek rozwoju ani zawodu rzemieślnika dla bohatera. Ma jeden cel: domknąć pętlę łup → ekonomia, żeby nic, co zdejmiesz z wroga czy zbierzesz w trawie, nie było bezużyteczne. Nadbudowa nad tym trzonem — sety poniżej — daje głębszy powód, by łupić po komplet.

Receptury z łupu

Nie każdą recepturę znajdziesz u rzemieślnika. Część z nich wypada z pokonanych bestii jako osobny rodzaj łupu — zwój receptury. Taki zwój nie ląduje w plecaku: podnosisz go i receptura od razu wchodzi ci do głowy na stałe (bez żadnego testu). Od tej chwili widnieje w nowej zakładce „Receptury" na karcie postaci — która pojawia się dopiero po zdobyciu pierwszej.

Znaną recepturę wykonasz na dwa sposoby: samodzielnie — jeśli masz umiejętność Rzemiosło na randze co najmniej 1 — albo zlecając rzemieślnikowi, który zrobi to bez żadnego wymogu z twojej strony, tylko za nieco wyższą opłatę (usługa kosztuje o połowę więcej niż własna robota). Składniki dostarczasz zawsze ty. Jeśli wypadnie ci receptura, którą już znasz, zamiast niej dostajesz zbędny zwój — bezwartościowy dla ciebie, ale rzemieślnik czy gildia chętnie go odkupią.

Receptury z łupu często składają się na sety (poniżej): w zakładce widzisz, ile części kompletu już odkryłeś i ile jeszcze przed tobą — to zaproszenie, by wrócić na konkretne łowy.

Sety ekwipunku

Niektóre części ekwipunku należą do setuSet ekwipunkuRodzina dopasowanych przedmiotów (np. „Strój Wilczego Łowcy"). Nosisz ich kilka naraz i dostajesz bonus za komplet — tym większy, im więcej części masz założonych. Bonus znika, gdy zdejmiesz część i spadniesz poniżej progu. — rodziny dopasowanych trofeów. Każda część działa sama z siebie jak zwykły przedmiot, ale gdy założysz ich kilka z tej samej rodziny, set budzi się do życia i dosypuje bonus za komplet.

Bonus rośnie progami liczonymi w liczbie założonych części: zwykle 2 części odblokowują pierwszy próg, a 3 części — mocniejszy, kumulujący się z poprzednim. Jedna część to jeszcze nie komplet — nic nie daje. Bonusy to te same efekty co przy reliktachEfekt jak reliktPunkty cechy (np. +1 ZR), rangi umiejętności (np. +1 Przetrwanie) albo płaskie punkty pancerza. Liczone w punktach, nie w gotowych modyfikatorach — patrz Rozdział o ekwipunku.: punkt cechy, ranga umiejętności albo pancerz. Zdejmij część — jeśli spadniesz poniżej progu, bonus gaśnie natychmiast.

Części setów zdobywasz tak jak resztę łupu: wypadają z mocniejszych wrogów i bossów (tabele tierowe), część można wykuć u rzemieślnika z odpowiednich komponentów, a z czasem kupić w gildii kupieckiej. Ile setów naraz? Tyle, na ile starczy slotów — nie ma sztucznej blokady „jeden set naraz". Aktywny komplet i jego progi widzisz na karcie postaci w sekcji „Komplet ekwipunku", a Mistrz Gry może dostroić wartości w Piaskownicy.

Eksperymenty przy tyglu

Poza gotowymi przepisami rzemieślnik pozwala ci zaryzykować. W zakładce „Eksperyment" wskazujesz 2–4 składniki i wnosisz opłatę — a potem wrzucasz je do tygla, nie wiedząc, co z tego wyjdzie. To jedyna droga do ukrytych recepturUkryta recepturaPrzepis, którego nie widać na liście rzemieślnika, dopóki go nie odkryjesz. Zdefiniował go Mistrz Gry — efekt eksperymentu zawsze pochodzi z takiej receptury, nigdy nie jest wymyślany na poczekaniu.: przepisów, których nie kupisz i nie zobaczysz, póki sam na nie nie trafisz.

Silnik składa twoje składniki w kombinację i sprawdza, czy pasuje do którejś ukrytej receptury. Jeśli pasuje, robisz test RzemiosłaTest Rzemiosła (trade_craft)Rzut k20 + modyfikator Rzemiosła przeciw progowi trudności receptury: łatwa 8, średnia 12, trudna 16. Kość 20 to zawsze sukces, kość 1 to zawsze wpadka.. Wynik decyduje:

Skąd wiedzieć, co mieszać? Nasłuchuj. Plotki w karczmie potrafią zdradzić składniki zapomnianej receptury — wtedy eksperyment przestaje być czystym hazardem, a staje się tropem do rozwikłania.

Gildia Kupiecka

Nie każdy komponent musisz zdobyć własnoręcznie. W większych osadach — w Volhynii, Brzezinie i twierdzy Strzegwacht — urzęduje faktor Gildii Kupieckiej. Otwiera się jak zwykły sklep, ale handluje wyłącznie komponentami rzemieślniczymi: brakujące kły, rudy czy zioła kupisz tu od ręki, a nadwyżkę z plecaka opchniesz bez targania jej przez pół świata.

Gildia żyje jednak z marży, więc ceny są asymetryczne: sprzedaje ci komponent za 150% jego wartości, a skupuje od ciebie ledwie za 40%. To celowe — kupiec ma uzupełniać łowy, nie je zastępować. Taniej i pewniej wciąż jest upolować to, czego trzeba.

Liczby (150% / 40%, wielkość asortymentu, rotacja) to wartości startowe — strojone w testach ekonomii, by handel uzupełniał pętlę farmienia, a nigdy jej nie kasował.

Rozdział XV

XVTowarzysze i wierzchowce

Samotna wędrówka przez Kresy bywa krótka. W osadach można najać towarzysza — najemnika z mieczem, tropiciela znającego bory, albo psa, który zwietrzy zasadzkę zanim ta zwietrzy ciebie. W stajni kupisz też wierzchowca: koń skraca marsz i pozwala wyrwać się przed walką, muł dźwiga więcej. Naraz prowadzisz najwyżej jednego towarzysza bojowego i jednego wierzchowca.

Rodzaje towarzyszy

Każdy typ służy do czego innego. Bojowi walczą u twego boku; wierzchowce nie biją się nigdy, za to zmieniają twoją podróż.

Najem, kupno i utrzymanie

Najemnika i tropiciela najmujesz na dni — płacisz żołd z góry, a potem co dzień. Zabraknie złota na zapłatę przez dwa dni z rzędu, a towarzysz odejdzie. Konia i muła możesz kupić na własność w stajni; wtedy zamiast żołdu płacisz tylko za paszę. Nocleg w stajni pokrywa paszę tej nocy. Głodny koń chudnie i traci siły — dopóki go nie nakarmisz, nie daje żadnych korzyści w podróży.

Koszty (żołd, cena kupna, pasza) to wartości startowe — strojone w testach ekonomii, by towarzysz był realnym wydatkiem, a nie darmowym dodatkiem.

Koń w podróży

Konno pokonasz szlak szybciej, a im wyższą masz Jeździectwo, tym pewniej trzymasz się w siodle i tym ostrzej gna wierzchowiec. Bez wyszkolenia koń idzie stępa — pomaga, ale niewiele. Koń niesie też jeźdźca dłużej: dzienny budżet marszu rośnie, więc zajedziesz dalej, zanim zapadnie zmierzch.

Ucieczka konno

Gdy w podróży wpadniesz na wroga, na koniu masz wybór, którego piechur nie ma: spiąć wierzchowca i uciec zamiast dobywać broni. To test Jeździectwa — im groźniejszy przeciwnik, tym trudniej mu umknąć. Udany rzut kończy spotkanie bez walki. Porażka oznacza, że wróg cię dopadł — zaczyna się walka. Krytyczna porażka (naturalna 1) to wypadnięcie z siodła: potłuczenie i walka mimo wszystko.

Uciec można tylko na najedzonym koniu. Wykorzystana próba liczy się do dziennego limitu spotkań — nie da się w kółko uciekać i przerzucać, aż w końcu się uda.

Towarzysz w walce

Najemnik, tropiciel i pies stają do walki jako osobni uczestnicy po twojej stronie. W swojej turze sami atakują najbliższego wroga — nie musisz nimi kierować. Pies i najemnik biją w zwarciu, tropiciel razi z dystansu. Uwaga: wróg może obrać towarzysza za cel zamiast ciebie — to nie jest tarcza bez ryzyka.

Towarzysz może zginąć — i to na dobre. Nie ma dla niego wskrzeszenia ani rzutów na śmierć; poległy towarzysz zostaje na polu, a ty ruszasz dalej sam albo najmujesz nowego. Dlatego wierny pies u boku to nie tylko dodatkowe kły, lecz i cena, którą można zapłacić.

Wierzchowce nigdy nie wchodzą do walki — koń czeka z boku. Wartości (obrażenia, wytrzymałość towarzyszy) są startowe i strojone w testach.